Lęk przed mówieniem. O pracy z uczniem jąkającym się

Paniczny lęk przed mówieniem, niska samoocena, brak szkolnych sukcesów i trudności w kontaktach z rówieśnikami to główne problemy naszych jąkających się podopiecznych, jeśli otoczenie – szczególnie szkoła – nie udziela im właściwego wsparcia.

Jąkanie – to, zdaniem specjalistów, zaburzenie komunikacji językowej pojawiające się częściej w dialogu niż w monologu. To jedna z najbardziej przykrych wad wymowy demonstrowana poprzez:

• powtarzanie głosek (p-p-p-pani), sylab (mo-mo-mo-moja), a nawet całych wyrazów,
• przeciąganie głosek (pó-ó-ó-ójdę),
• pauzy, czyli dłuższe momenty ciszy,
• rewizje, czyli robienie poprawek.

Jąkanie jest zjawiskiem niestałym. Pojawienie się i natężenie objawów może zależeć od: stopnia znajomości osoby, z którą uczeń rozmawia, stopnia znajomości poruszanego tematu, od samopoczucia, stanu zdrowia, czyli od wielu czynników zewnętrznych i wewnętrznych. W mowie jąkającego się występują zaburzenia koordynacji pracy mięśni: narządu oddechowego, narządu fonacyjnego i narządu artykulacyjnego, z którymi współwystępować mogą takie zjawiska, jak:

• embołofrazje, tj. dodawanie w toku mowy różnych wyrazów (np. e tam, a no...),
• tiki, czyli występujące w czasie mówienia skurcze twarzy,
• współruchy, czyli dodatkowe ruchy rąk, nóg, całego ciała, kiwanie się itd.

W 85% przypadków jąkanie rozpoczyna się przed ósmym rokiem życia dziecka. Istnieją trzy okresy w jego życiu, w których przede wszystkim ujawnić się mogą pierwsze objawy jąkania:

• wiek 3–6 lat (intensywny rozwój myślenia i mowy),
• okres rozpoczęcia nauki w szkole (w tym okresie jąkanie dotyka przede wszystkim dzieci wychowywane przez nadopiekuńczych rodziców),
• okres dojrzewania.

Aby zobaczyć pełną wersję artykułu