Małgorzata ŁoskotJak utrzymać dyscyplinę w klasie?

Wśród nauczycieli istnieje subiektywne odczuwanie stopnia nasilenia trudności związanych z utrzymaniem dyscypliny w klasie. Jedni traktują je jako bardzo uciążliwe, inni uważają ten problem za marginalny.

W dyskusjach na internetowych forach i podczas szkoleń nauczyciele często zakładają, że jedynym sposobem, by osiągnąć dyscyplinę, jest rygorystyczne dyscyplinowanie uczniów poprzez ciągłe ich kontrolowanie, napominanie i karanie. Oto przykład:

Młoda nauczycielka: Muszę się przyznać, że miewam kłopoty z dyscypliną na zajęciach... Sekundka nieuwagi i dwóch, trzech uczniów potrafi doprowadzić do rozpadu lekcji. Czy macie jakieś sposoby, metody, patenty na utrzymanie w klasie względnego spokoju?

Nauczyciel 1: Jeśli tych dwóch przeszkadza, weź ich do odpowiedzi. Ty masz władzę, pamiętaj! Nie żałuj ocen i tych uczniów, bo oni Twoich lekcji nie żałują... Bądź konsekwentna! Gada – do odpowiedzi. Nawet jeśli to dobry uczeń – postaw złą ocenę, jak nie wie – dla przykładu. Zobaczysz, jak podziała.

Nauczyciel 2: Ja stosuję różne chwyty:wysyłanie do dyrektora, kartkówki – nawet dwie na jednej lekcji, punkty ujemne z zachowania, telefony do rodziców, kilka mocnych słów prawdy przy całej klasie. Dodatkowo stosuję niezawodną metodę – jak ty mi zabierasz czas na lekcji, to ja tobie zabieram czas na przerwie. Kto gadał i przeszkadzał, ten zostaje na przerwie i ma dodatkowe zadania, najczęściej przez całą przerwę. Wyrzuty sumienia zbędne.

Liczne badania dowodzą od dawna, że ten sposób dyscyplinowania dzieci jest najmniej skuteczny, by zaprowadzić i utrzymać dyscyplinę w czasie lekcji. Potwierdzają to zresztą sami pedagodzy, mówiąc, iż dyscyplina w klasie spada, ilekroć nauczyciel, który usiłuje ją narzucić, wyjdzie z klasy albo odwróci się twarzą do tablicy. Takie „tradycyjne” dyscyplinowanie opiera się głównie na korzystaniu z władzy, zwykle w postaci kar lub gróźb ukarania, a uczniowie… no cóż, bronią się przeciw takiej karzącej sile, buntują się jawnie, są agresywni, stosują odwet albo kłamią – robią, co się da, aby uniknąć przymusu, ograniczenia wolności, kontroli.

Aby zobaczyć pełną wersję artykułu