Płaszcz przeciwdeszczowy w plecaku. Praca z uczniem po próbie samobójczej

Uczeń po próbie samobójczej wraca do szkoły… Jak mu pomóc, jak rozmawiać, jak się nim zaopiekować, jak mu nie zaszkodzić? To tylko część niepokojących pytań, które przychodzą nam do głowy w takiej sytuacji. Oto wskazówki, z których warto skorzystać.

Wcześniejsza próba samobójcza stanowi długotrwały czynnik ryzyka dla kolejnych zachowań samobójczych. Ta prawidłowość określa cele pracy. Są nimi: pomoc w uporaniu się z obciążającymi, negatywnymi emocjami, monitorowanie zagrożenia, zbadanie i omówienie innych możliwych sposobów radzenia sobie poza samobójstwem, wzmacnianie strony życia.
                                                      
Pierwsze spotkanie

Przed pierwszym spotkaniem możesz odczuwać obawę, niepokój, ciężar odpowiedzialności. Oznacza to, że dostrzegasz powagę sytuacji. Pamiętaj, w kontakcie z uczniem z grupy ryzyka jesteś odpowiedzialny za swoje przygotowanie do spotkań, sposób ich prowadzenia, a nie za to, czy uczeń podejmie kolejną próbę samobójczą, czy nie. To on decyduje! Najważniejsze, abyś w kontakcie był sobą: „właściwe słowa” nie są tak ważne jak zainteresowanie, komunikowane przez Twój głos i sposób mówienia. To, co możesz zrobić, to dać uczniowi przestrzeń, aby opowiedział o próbie samobójczej, całej sytuacji, emocjach z nią związanych. Niezależnie od negatywów zawartych w treści wypowiedzi, wielki pozytyw to fakt, że o tym mówi. Jeśli uczeń nic nie odpowiada, „popracuj” ciszą terapeutyczną i pomilcz razem z nim, nie zagadując go.

Bądź cierpliwy, akceptujący, spokojny. Jeśli znajdujesz nazwę dla zgłaszanych problemów, nazwij je, wytłumacz, potwierdź. Taki zabieg zmniejsza poczucie winy, które można czuć do siebie z powodu obecności objawów. Nie pozwól uczniowi bagatelizować całego zdarzenia – jego próby samobójczej – i staraj się „nazywać rzeczy po imieniu”, tzn. myśli samobójcze to nie „czarne, złe myśli”, próba samobójcza to nie „mała wpadka”.

Unikaj szybkiego dawania rad, dyskusji. Wystrzegaj się także przymusu w sobie, aby znaleźć rozwiązanie zgłaszanych problemów. Na początku kontaktu w wypowiedziach wykorzystuj podejście „my”, tzn. wspólnymi siłami zobaczmy, spróbujmy, poszukajmy, rozważmy. W późniejszym etapie pracy zamień je na podejście „ty”: jak sądzisz, co twoim zdaniem, co myślisz, co zadecydujesz, jakie jest twoje doświadczenie, wybierz, poszukaj.

Aby zobaczyć pełną wersję artykułu