Ile dzieci, tyle problemów

Rozmowa z pedagogiem ulicy, Robertem Cieślarem, o wykluczeniu oraz problemach dzieci ulicy.

Czy mógłby Pan przybliżyć, czym zajmuje się streetworker, czyli pedagog ulicy?

Jeden z moich znajomych powiedział, że my się tylko bawimy i jeszcze nam za to płacą. Sam by tak chciał. Ma racje, czasami jest dużo zabawy, ale pedagogika ulicy, jako pedagogika społeczna, odwołuje się do analizy trudności, jakie napotyka dziecko, żyjąc w społeczeństwie. Pedagog nie zmierza jednak do odłączenia dziecka od środowiska – przeciwnie, chce na to środowisko oddziaływać. Do tego niezbędne jest zrozumienie sposobu funkcjonowania dziecka w środowisku, aby następnie wspólnie z nim móc to środowisko przekształcać. Pedagog ulicy, rozpoczynając pracę w środowisku, kieruje się zasadą obecności społecznej, natomiast podstawową metodą jego działania jest obserwacja uczestnicząca. To oznacza wiele godzin czekania i obserwowania, a także wiele kilometrowych wędrówek. Pedagog powinien jak najlepiej poznać obszar i strukturę swojego działania, jego historię oraz zależności panujące pomiędzy mieszkańcami. Dobrze, kiedy może obserwować wybrany teren o różnych porach dnia, również w weekendy, dzięki temu zastanie dzieci i ich rodziny w ich naturalnym środowisku i porządku dobowym. W pedagogice ulicy bardzo ważne jest, aby na tyle, na ile to tylko możliwe, uniknąć w kontakcie z dzieckiem i jego rodziną urzędniczego charakteru. Pedagog ma się bowiem dla dziecka stać przykładem dorosłego, który (przynajmniej w pierwszej fazie nawiązywania relacji) nie będzie kojarzył się z przedstawicielem jakiegoś urzędu (jak pracownik socjalny, kurator, nauczyciel). Niestety, w naszym kraju pracownicy administracji państwowej ciągle nie cieszą się zbytnim zaufaniem społecznym. A w pedagogice ulicy właśnie o to zaufanie chodzi w pierwszej kolejności.

Aby zobaczyć pełną wersję artykułu