Wprowadzenie
Edukacja w Polsce stoi u progu znaczących zmian. Wprowadzenie nowej podstawy programowej „Kompas jutra”, której stopniowe wdrażanie rozpocznie się już we wrześniu 2026 roku, ma na celu przygotowanie uczniów do wyzwań dynamicznie zmieniającego się świata [1]. Kluczowe założenia reformy to nacisk na nauczanie oparte na doświadczeniach, rozwijanie kompetencji przyszłości oraz wspieranie sprawczości i samodzielności uczniów. W tym kontekście poszukiwanie innowacyjnych narzędzi edukacyjnych, które efektywnie wpisują się w te nowe ramy, staje się priorytetem dla nauczycieli i dyrektorów szkół. Jednym z takich rozwiązań jest Edukacyjny Wszechświat Knowla, oferujący kompleksowe wsparcie dla edukacji wczesnoszkolnej i przyrodniczej.
„Kompas jutra” – kierunki zmian w edukacji
Nowa podstawa programowa „Kompas jutra” [2] odchodzi od tradycyjnego modelu nauczania, stawiając na doświadczenia edukacyjne jako fundament rozwoju osobistego, psychicznego, społecznego i fizycznego uczniów. W edukacji wczesnoszkolnej (klasy I–III) zwiększono tygodniowy wymiar godzin, a program ma charakter zintegrowany, koncentrując się na ośmiu obszarach, w tym edukacji językowej, matematycznej, społecznej, artystycznej, technicznej i informatycznej, wychowaniu fizycznym, etyce oraz, co szczególnie istotne, edukacji przyrodniczej [3].
Kluczowe kompetencje, które mają być rozwijane, to m.in. rozwiązywanie problemów, myślenie krytyczne i kreatywne, współpraca oraz dbanie o siebie i innych. W kontekście edukacji przyrodniczej reforma kładzie nacisk na naukę poprzez działanie, doświadczanie i eksperymentowanie, wprowadzając uczniów w podstawy myślenia naukowego opartego na empirycznych dowodach. Dzieci mają prowadzić dzienniki obserwacji przyrody, co ma wspierać ich rozumienie relacji i zależności w środowisku naturalnym oraz pozytywnych i negatywnych skutków oddziaływania człowieka na przyrodę [3].
Edukacyjny Wszechświat Knowla – technologia w służbie pedagogiki
Edukacyjny Wszechświat Knowla to innowacyjna platforma, która łączy technologię z naturalną potrzebą zabawy i ruchu, oferując ponad 16 planet tematycznych, 200 aplikacji i 3500 aktywności, co przekłada się na ponad 1000 godzin edukacyjnej zabawy [4]. Został stworzony z myślą o wspieraniu nauczycieli i terapeutów, dostarczając gotowe aktywności, scenariusze zajęć oraz narzędzia zaprojektowane zgodnie z zasadami Projektowania Uniwersalnego w Edukacji (UDL), co umożliwia dostosowanie aplikacji do potrzeb edukacji włączającej (SPE).
Knowla promuje naukę, która nie generuje stresu, lecz zamienia bariery w osiągalne wyzwania, budując pewność siebie oraz kompetencje emocjonalno-społeczne poprzez współpracę. Aplikacje Knowla są dostępne na urządzeniach Knowla Box, Knowla Wall oraz Knowla Web, zapewniając angażujące, skuteczne i bezpieczne sensorycznie doświadczenia [4].
Knowla a edukacja wczesnoszkolna i przyrodnicza
W kontekście nowej podstawy programowej szczególnie interesujące są Planety Knowla, które doskonale wpisują się w jej założenia:
Planeta Smart – koncentruje się na eksperymentowaniu i kreatywnych doświadczeniach. Zawiera elementy wiedzy przyrodniczej (np. kosmos), ćwiczy myślenie przestrzenne i twórcze rozwiązywanie problemów. Jej aktywności są zgodne z koncepcją STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) [5]. To idealne narzędzie do realizacji celów edukacji przyrodniczej, promując naukę opartą na działaniu i empirii.
Planeta Sigma – dedykowana edukacji matematycznej, stanowi kluczowy element komponentu „Mathematics” w modelu STEM. Pozwala uczniom na odkrywanie właściwości matematycznych, dostrzeganie regularności i rozwiązywanie problemów w sposób interaktywny. W świetle „Kompasu jutra”, który kładzie nacisk na matematyzację doświadczeń w naturalnych sytuacjach, Planeta Sigma oferuje przestrzeń do bezpiecznego eksperymentowania z liczbami i kształtami
Planeta Pi – skupiona na programowaniu, bezpośrednio realizuje cele edukacji informatycznej i technicznej („Technology” oraz „Engineering”). Wprowadza uczniów w świat algorytmicznego myślenia i podstaw kodowania bezstresowo, poprzez zabawę. Jest to doskonałe wsparcie dla nowych wymogów podstawy programowej w zakresie kompetencji cyfrowych i przygotowania do funkcjonowania w społeczeństwie informacyjnym.
Planeta Zzz – skupia się na edukacji zdrowotnej, co jest zgodne z naciskiem nowej podstawy na dbanie o zdrowie fizyczne i psychiczne [4].
Planeta Hopsa – oferuje naukę przez ruch i zabawę, gamifikację, co doskonale wspiera rozwijanie kompetencji ruchowych i aktywności fizycznej, będących częścią wychowania fizycznego [4].
Planeta M i Planeta Ziuuu – rozwijają motorykę małą i dużą, a także mindfulness, co jest kluczowe dla wszechstronnego rozwoju dzieci w wieku wczesnoszkolnym [4].
Pakiet SPE (np. Planeta Dż, Planeta Kontrast, Planeta SPE, Planeta Emo) – wspierają dzieci z deficytami i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co jest zgodne z zasadami edukacji włączającej i UDL, promowanymi przez „Kompas jutra” [4].
Synergia Knowla i „Kompasu jutra”
Edukacyjny Wszechświat Knowla stanowi doskonałe uzupełnienie i narzędzie do realizacji celów nowej podstawy programowej „Kompas jutra”. Jego interaktywny charakter, nacisk na naukę przez doświadczenie, rozwijanie kreatywności i umiejętności rozwiązywania problemów, a także wspieranie edukacji włączającej idealnie rezonują z duchem reformy. Knowla, poprzez swoje Planety, umożliwia nauczycielom tworzenie angażujących i efektywnych zajęć, które nie tylko przekazują wiedzę, ale przede wszystkim budują kluczowe kompetencje przyszłości u najmłodszych uczniów.
Wykorzystanie Knowla w szkołach może przyczynić się do stworzenia środowiska edukacyjnego, w którym każde dziecko ma szansę rozwijać swój potencjał, odkrywać świat w sposób aktywny i bezstresowy, a także kształtować postawy niezbędne do funkcjonowania w społeczeństwie XXI wieku.
Podsumowanie
Nowa podstawa programowa „Kompas jutra” to szansa na modernizację polskiej edukacji. Narzędzia takie jak Edukacyjny Wszechświat Knowla, dzięki swojemu innowacyjnemu podejściu i zgodności z najnowszymi trendami pedagogicznymi, mogą odegrać kluczową rolę w skutecznym wdrożeniu tej reformy. Inwestycja w tego typu rozwiązania to inwestycja w przyszłość naszych dzieci, które dzięki nim będą mogły stać się świadomymi, kreatywnymi i odpowiedzialnymi obywatelami.
Źródła
[1] Reforma26 – gotowi na zmiany. (n.d.). Retrieved from https://www.mac.pl/reforma26.
[2] Nowe podstawy programowe wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej wraz ze zmianami w ramowych planach nauczania dla publicznych szkół podstawowych – rozporządzenia podpisane. (n.d.). Retrieved from https://www.gov.pl/web/edukacja/nowe-podstawy-programowe-wychowania-przedszkolnego-i-ksztalcenia-ogolnego-dla-szkoly-podstawowej-wraz-ze-zmianami-w-ramowych-planach-nauczania-dla-publicznych-szkol-podstawowych--rozporzadzenia-podpisane.
[3] Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, Wrzesień 2025, Projekt podstawy programowej EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA. /home/ubuntu/upload/Edukacja_wczesnoszkolna_IBE_PIB.pdf.
[4] Knowla. (n.d.).Aplikacje Knowla – bo nauka to prawdziwy kosmos! Retrieved from https://knowla.eu/aplikacje/ [5] Knowla. (n.d.). Planeta Smart – Knowla. Retrieved from https://knowla.eu/planety/planeta-smart/.
