Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

24 kwietnia 2019

NR 108 (Maj 2019)

Cała prawda o napojach energetycznych

0 81

Napoje energetyczne nie są bezpieczne dla dzieci i młodzieży, ale polskie prawo nie zakazuje sprzedaży tych produktów osobom niepełnoletnim. Jednocześnie sami uczniowie nie zawsze zdają sobie sprawę z działania energetyków na organizm, z tego, jakie rzeczywiste zagrożenia niesie ich spożycie, dlatego tak ważne są szeroko pojęta edukacja i profilaktyka w tym zakresie.

Zgodnie z raportem KPMG w 2015 r. Polacy wydali na napoje energetyczne blisko 1,3 mld zł, kupując 118 mln litrów tego produktu. Napoje energetyzujące cieszą się rosnącą popularnością, zarówno w naszym kraju, jak i na całym świecie. Prognozy wskazują, że w kolejnych latach utrzyma się tendencja wzrostowa, średni roczny wskaźnik wzrostu w latach 2016–2020 wyniesie ponad 6,8%, a w 2020 r. wartość sprzedaży detalicznej napojów energetyzujących w Polsce będzie równa prawie 1,8 mld zł1. Jak dużą część zysków wygenerowała najmłodsza grupa społeczeństwa? Na podstawie analizy różnorodnych badań prowadzonych w szkołach i innych placówkach można stwierdzić, że spora część młodych ludzi bardzo często sięga po napoje energetyczne. W ostatnim czasie kilka zagranicznych sieci handlowych wprowadziło zakaz sprzedaży tych napojów dzieciom i młodzieży poniżej 16. roku życia. Litewskie władze poszły nieco dalej i ustawowo zakazały sprzedaży energetyków osobom poniżej 18. roku życia. W Polsce nadal trwają obrady nad możliwością zaostrzenia przepisów w tym zakresie.

Skala problemu jest ogromna, a konsekwencje nie napawają optymizmem, dlatego mimo, że problem nie dotyczy bezpośrednio zachowania ucznia w szkole (energetyki są spożywane najczęściej w czasie wolnym), to powinniśmy reagować. Światowa Organizacja Zdrowia oraz badacze problemu ostrzegają przed siejącymi spustoszenie w młodych organizmach napojach, zawarte w nich substancje pobudzające powodują bowiem palpitacje serca i udary, a co najgorsze, mogą nawet spowodować zgon. Dotychczas nie ustalono, jaka jest bezpieczna dawka spożycia energetyków, jednak naukowcy są zdania, że ich sprzedaż nieletnim powinna podlegać takim samym rygorom jak wyroby tytoniowe, alkohol i leki.

W napojach energetycznych zawarte są m.in. łatwo przyswajalne węglowodany oraz ogromne ilości cukru. Te wysokoenergetyczne składniki mają za zadanie wspomaganie organizmu poprzez dostarczanie mu dodatkowej porcji energii w momencie, kiedy jest on narażony na jej utratę. Według producentów wskazaniami są: długotrwały wysiłek fizyczny lub psychiczny bądź konieczność zwiększenia wytrzymałości. Natomiast w napojach energetyzujących wykorzystuje się dodatkowo kofeinę, taurynę, witaminy, które likwidują symptomy zmęczenia. Te aktywne składniki ingerują w procesy biochemiczne zachodzące w organizmie człowieka, a czasami mogą oddziaływać toksycznie. Wiele badań dowodzi, że napoje energetyczne nie powinny być spożywane przez dzieci i młodzież.

Oprócz tego, że napoje energetyczne zawierają szereg szkodliwych, a nawet powodujących śmierć składników, można się również od nich uzależnić. Najczęstsze objawy zespołu odstawiennego to:

  • wzmożona senność, 
  • obniżona energia do działania,
  • szybsze uczucie zmęczenia, 
  • brak motywacji do działania, 
  • gorsza zdolność koncentracji, 
  • nadmierne rozdrażnienie i podenerwowanie. 

Jakie działania może podjąć pedagog? 

Po pierwsze, rozmowa, spotkanie z rodzicami uczniów
To najważniejszy etap, w zależności bowiem od tego, jak się potoczy, będziemy podejmować kolejne kroki. Nie możemy nadmiernie zwracać uwagi uczniów na problem, jeśli on nie występuje, bo wówczas mogłoby to odnieść odwrotny skutek. Dlatego w pierwszej kolejności zapytaj o zdanie rodziców, to oni mają większą możliwość obserwacji dziecka w czasie wolnym. Ponadto warto uwrażliwić rodziców na ten problem i uświadomić im, jakie zagrożenie za sobą niesie. Zdarza się bowiem, że osoby dorosłe (rodzice) spożywają energetyki i nie widzą nic złego w tym, by czyniły to również ich dzieci. Warto przedstawić rodzicom skutki spożywania napojów, a następnie zapytać o ich oczekiwania dotyczące działań profilaktycznych oraz wspólnie ustalić pewne kwestie. 

Po drugie, rozpoznanie
Można przeprowadzić ankietę dotyczącą różnych spraw, tak żeby nie mówić jedynie o tym problemie; w ankiecie możemy zadać pytanie dotyczące spożycia, częstotliwości, ilości itp. Jeśli skala problemu nie jest zbyt wielka, nasze działania możemy ograniczyć do rozmów i przygotowania ulotek lub gazetek ścienn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy