Nauczyciel decyduje o tym, czego się uczyć, uczeń zaś o tym, jak się uczyć. Ale nauczyciel może i powinien pokazać uczniowi różne metody uczenia się, podsuwane przez psychologię – piszą Maria Ledzińska i Ewa Czerniawska.
Dział: Warsztat pracy pedagoga
Nie sposób wyobrazić sobie funkcjonowanie we współczesnym świecie bez najnowszych technologii czy dostępu do internetu. Większość codziennych obowiązków wykonujemy, wykorzystując urządzenia cyfrowe. Urządzenia te często dają nam również możliwość rozwoju naszych zainteresowań, a także tworzenia i podtrzymywania kontaktów społecznych. Procesy digitalizacji sprawiają, że urządzenia cyfrowe stają się integralną częścią naszego życia, nie pozostając przy tym obojętne na nasz rozwój i funkcjonowanie.
W świecie, w którym dzieci coraz częściej wybierają ekran zamiast boiska, a stres i zmęczenie zastępują naturalną potrzebę ruchu, szkoła staje się miejscem, gdzie można na nowo odkryć, czym jest zdrowie. Nowy przedmiot – edukacja zdrowotna – budzi emocje, ale też otwiera ważną dyskusję o tym, jak wspierać młodych ludzi w dbaniu o ciało, psychikę i relacje. O roli ruchu, potrzebach uczniów i zmianach w podejściu do wychowania fizycznego z Robertem Kozłowiczem, konsultantem ds. aktywności sportowej i edukacji zdrowotnej, rozmawia Martyna Liedke.
Polska szkoła stoi dziś przed wyjątkową szansą. Po raz pierwszy w centrum uwagi stawiamy dobrostan młodych ludzi, ich umiejętność dokonywania świadomych wyborów, radzenia sobie z emocjami i budowania zdrowych nawyków na całe życie. To krok w kierunku szkoły nowoczesnej, przygotowującej do samodzielnego, odpowiedzialnego dorosłego życia.
Następujące w ostatnich latach zmiany w sposobie rozumienia szczególnych potrzeb edukacyjnych, prowadzenia diagnozy indywidualnych możliwości psychofizycznych, dostępność specjalistów, a także rosnąca świadomość rodziców w tym zakresie przyczyniły się do zwiększenia liczby uczniów wymagających specjalnych form kształcenia czy objęcia pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Jedną z konsekwencji tego procesu stały się wyzwania związane z dostosowaniem wymagań do potrzeb i możliwości uczniów w klasie zróżnicowanej.
Praca z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zawsze wymaga od nas, nauczycieli, indywidualnego podejścia. Musimy mieć na uwadze ograniczenia, trudności, ale przede wszystkim szukać mocnych stron oraz zainteresowań naszych uczniów i na nich bazować, tworząc przestrzeń i czas do ich realizowania.
W mojej pracy z dziećmi każdego dnia utwierdzam się w przekonaniu, jak ogromne znaczenie ma nauka przez działanie. Dzieci muszą doświadczać, próbować, budować, eksperymentować – tylko wtedy naprawdę rozumieją to, czego się uczą. Kiedy widzę, jak podczas zabawy klockami nagle rozbłyskuje w ich oczach iskierka zrozumienia, wiem, że to właśnie w działaniu rodzi się prawdziwa edukacja. Ćwiczenia w zeszytach są potrzebne – ale jako etap utrwalający, nie jako punkt wyjścia. Najpierw musi być ruch, rozmowa, konstrukcja, działanie. Klocki dają dzieciom przestrzeń do tego wszystkiego – uczą przez zabawę, ale nie byle jaką. To zabawa, która prowadzi do refleksji, pytań, odkryć. I to właśnie w niej tkwi ogromna siła edukacji wczesnoszkolnej.
Współczesny świat realny i cyfrowy nieustannie się przenikają. Dla uczniów technologia to naturalne środowisko życia, nauki i relacji. Smartfony, internet i media społecznościowe kształtują ich sposób myślenia i komunikacji. To ogromna szansa – dostęp do wiedzy i rozwijania pasji jest łatwiejszy niż kiedykolwiek. Ale to także wyzwania: selekcja informacji, rozpoznawanie fake newsów, odpowiedzialne publikowanie treści czy bezpieczeństwo w sieci. Dlatego jednym z kluczowych zadań szkoły jest dziś rozwijanie kompetencji medialnych i informacyjnych – by uczniowie korzystali z technologii świadomie, krytycznie i etycznie.
We współczesnej edukacji przed nauczycielami stoi wiele wyzwań. Przede wszystkim oczekuje się od nich skutecznej edukacji, do której niezbędne są sprawdzone metody pracy z uczniami.
Ogrom danych, które trafiają do nas każdego dnia, jest niemożliwy do przyswojenia. W internecie możemy znaleźć zarówno wartościowe i sprawdzone informacje, jak i treści, które nie mają nic wspólnego z prawdą. Jak więc odróżnić to, co ważne, od tego, co bezwartościowe i nauczyć się tak selekcjonować treści, aby rzeczywiście nam służyły?
Praca ze zróżnicowanym zespołem klasowym to ważny element współczesnej edukacji, która stawia na inkluzję. Edukacja włączająca wymaga od nauczycieli szczególnego podejścia, uwzględniającego różnorodność uczniów pod względem ich umiejętności, zainteresowań, specjalnych potrzeb edukacyjnych, językowych i kulturowych. Praca z zespołem zróżnicowanym niewątpliwie jest wyzwaniem i wymaga od nauczycieli elastyczności, kreatywności i dużego zaangażowania.