Choć o całościowych zaburzeniach rozwojowych napisano już wiele, osoby pracujące z dziećmi z ASD zgodnie podkreślają, że nie ma dwóch takich samych przypadków ani uniwersalnych rozwiązań problemów, z jakimi mierzymy się jako nauczyciele czy terapeuci. Strategie terapeutyczne i wychowawcze, które sprawdzają się u jednego podopiecznego, nie zawsze będą skuteczne u innego. To właśnie ten brak schematycznych rozwiązań fascynuje mnie w pracy z osobami z ASD. Wymaga ona ciągłego dokształcania się, analizy zachowań oraz poszukiwania skutecznych metod radzenia sobie z pojawiającymi się trudnościami.
Dział: Warsztat pracy pedagoga
Z każdym rokiem świat zmienia się coraz dynamiczniej, a wraz z nim następuje rozwój nowych technologii. Narzędzia sztucznej inteligencji, o których kilka lat temu niewiele osób nawet myślało, stają się codziennością zarówno dorosłych, jak i młodych ludzi. Dlatego po kilku latach od startu programu Asy Internetu w Fundacji Szkoła z Klasą powiedzieliśmy: sprawdzamy!
Regulacja emocji uczniów stała się jednym z kluczowych wyzwań codziennej pracy szkoły. W praktyce szkolnej coraz częściej obserwuje się gwałtowne reakcje emocjonalne, wycofanie, impulsywność oraz trudności w powrocie do równowagi po konflikcie. Zachowania te bywają określane jako „problemy wychowawcze”, jednak w rzeczywistości stanowią sygnał trudności ucznia w samoregulacji emocjonalnej, a nie przejaw złej woli czy braku chęci współpracy.
Edukacja w coraz bardziej heterogenicznych klasach i szkołach wymusza zmiany w podejściu do filozofii uczenia, stylu oraz warsztatu pracy wielu nauczycieli. Konieczność udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, dostosowania wymagań czy organizacji kształcenia specjalnego do zwiększającej się liczby uczniów i uczennic ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi wymaga od nauczycieli stałej współpracy z różnymi osobami i instytucjami, w szczególności ze specjalistami i rodzicami. Włączający system kształcenia powoduje, że praca w szkole staje się coraz bardziej grą zespołową.
Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi to dziecko posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, ale również to, które doświadcza trudności w realizacji wymagań edukacyjnych wynikających ze specyfiki swojego funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego lub zdrowotnego1.
Nauczyciel decyduje o tym, czego się uczyć, uczeń zaś o tym, jak się uczyć. Ale nauczyciel może i powinien pokazać uczniowi różne metody uczenia się, podsuwane przez psychologię – piszą Maria Ledzińska i Ewa Czerniawska.
Nie sposób wyobrazić sobie funkcjonowanie we współczesnym świecie bez najnowszych technologii czy dostępu do internetu. Większość codziennych obowiązków wykonujemy, wykorzystując urządzenia cyfrowe. Urządzenia te często dają nam również możliwość rozwoju naszych zainteresowań, a także tworzenia i podtrzymywania kontaktów społecznych. Procesy digitalizacji sprawiają, że urządzenia cyfrowe stają się integralną częścią naszego życia, nie pozostając przy tym obojętne na nasz rozwój i funkcjonowanie.
W świecie, w którym dzieci coraz częściej wybierają ekran zamiast boiska, a stres i zmęczenie zastępują naturalną potrzebę ruchu, szkoła staje się miejscem, gdzie można na nowo odkryć, czym jest zdrowie. Nowy przedmiot – edukacja zdrowotna – budzi emocje, ale też otwiera ważną dyskusję o tym, jak wspierać młodych ludzi w dbaniu o ciało, psychikę i relacje. O roli ruchu, potrzebach uczniów i zmianach w podejściu do wychowania fizycznego z Robertem Kozłowiczem, konsultantem ds. aktywności sportowej i edukacji zdrowotnej, rozmawia Martyna Liedke.
Polska szkoła stoi dziś przed wyjątkową szansą. Po raz pierwszy w centrum uwagi stawiamy dobrostan młodych ludzi, ich umiejętność dokonywania świadomych wyborów, radzenia sobie z emocjami i budowania zdrowych nawyków na całe życie. To krok w kierunku szkoły nowoczesnej, przygotowującej do samodzielnego, odpowiedzialnego dorosłego życia.
Następujące w ostatnich latach zmiany w sposobie rozumienia szczególnych potrzeb edukacyjnych, prowadzenia diagnozy indywidualnych możliwości psychofizycznych, dostępność specjalistów, a także rosnąca świadomość rodziców w tym zakresie przyczyniły się do zwiększenia liczby uczniów wymagających specjalnych form kształcenia czy objęcia pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Jedną z konsekwencji tego procesu stały się wyzwania związane z dostosowaniem wymagań do potrzeb i możliwości uczniów w klasie zróżnicowanej.
Praca z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zawsze wymaga od nas, nauczycieli, indywidualnego podejścia. Musimy mieć na uwadze ograniczenia, trudności, ale przede wszystkim szukać mocnych stron oraz zainteresowań naszych uczniów i na nich bazować, tworząc przestrzeń i czas do ich realizowania.