Edukacja zdrowotna została wymieniona na pierwszym miejscu wśród ogłoszonych w czerwcu podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa. W kwietniu na wspólnej konferencji prasowej ministrowie edukacji, zdrowia oraz sportu i turystyki ogłosili rozpoczęcie prac nad nowym przedmiotem pod nazwą edukacja zdrowotna, który będzie nauczany od września 2025 r. zarówno w szkołach podstawowych, jak i ponadpodstawowych. Polska ma bogate doświadczenia w tym obszarze edukacji, gdyż 32 lata temu powstała pierwsza wojewódzka sieć szkół promujących zdrowie.
Dział: Warsztat pracy pedagoga
Poczucie własnej sprawczości uczniów i uczennic w szkolnej społeczności może być wspierane między innymi poprzez możliwość podejmowania decyzji, refleksję związaną z konsekwencjami dokonywanych wyborów oraz ponoszenie odpowiedzialności za własne działania lub ich zaniechanie. Sprawczość to kluczowa kompetencja pozwalająca dostrzec, że wiele w obszarze rozwoju, edukacji i wychowania zależy od dzieci i młodzieży. Jak zatem zwiększać ich sprawczość w szkole oraz jednocześnie wzmacniać poczucie wspólnoty?
Jednym z cywilizacyjnych problemów XXI w. jest stałe obniżanie się u dzieci i młodzieży poziomu sprawności fizycznej, zarówno tej ogólnej, odpowiedzialnej za globalne funkcjonowanie ruchowe, jak i szczegółowej, odpowiedzialnej np. za precyzyjne wykonywanie ruchów dłoni i palców. W grupach przedszkolnych zauważa się niższą jakość wykonywanych prac plastycznych, a w klasach pierwszych trudności sprawia dzieciom pisanie dłuższych wyrazów i zdań. Rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnej zmienił także podstawowy zestaw pomocy i przyborów dydaktycznych wykorzystywanych w szkołach. Projektory multimedialne, komputery i smartfony stały się częścią standardowego wyposażenia każdej szkoły, czy nawet sali lekcyjnej. Współczesne wyzwania stojące przed młodym pokoleniem sprawiają, że aby im sprostać, dzieci i młodzież spędzają coraz więcej czasu przed ekranami smartfonów. Deficyty w zakresie kompetencji społecznych i narastające problemy z nawiązywaniem relacji rówieśniczych dokładają kolejnych godzin w bezruchu, powodujących dalsze pogarszanie się możliwości fizycznych.
Osoby, które pracują z dziećmi o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, powinny doskonale znać i stosować zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Zbyt późno dostrzeżone problemy dziecka mogą negatywnie wpływać na jego wyniki w nauce, zachowanie czy też funkcjonowanie zarówno w placówce edukacyjnej, jak i w środowisku domowym.
Czy Twoi uczniowie widzieli już Blisko – dzieło w reżyserii młodego belgijskiego reżysera Lukasa Dhonta, które w 2023 r. zdobyło nominację do Oscara w kategorii najlepszy film międzynarodowy? Jeśli nie, rekomenduję wspólny seans z klasą. To nastrojowa, poruszająca propozycja dla uczniów klas VII–VIII i szkół ponadpodstawowych, która w wyważony sposób podejmuje istotną dla młodych odbiorców tematykę. Seans może otworzyć młodych ludzi na ważną rozmowę na lekcji wychowawczej, dotyczącą m.in. wykluczenia rówieśniczego, komunikacji w relacjach oraz radzenia sobie z utratą bliskiej osoby.
Okres dojrzewania to czas pierwszych zbliżeń i kontaktów seksualnych. Każda dorastająca osoba doświadcza tego indywidualnie, nie powinna jednak być pozostawiona sama sobie. Film How to have sex przybliża świat współczesnych nastolatków i jest świetnym wyborem na zajęcia z zakresu edukacji seksualnej. Seans da pedagogom okazję do rozpoczęcia z uczniami rozmów na takie tematy, jak pierwsze zbliżenia, poszukiwanie tożsamości czy przemoc seksualna.
Zapoznanie się z treścią opinii, orzeczeń wydanych przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną stanowi nieodzowny element organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, kształcenia specjalnego czy nauczania indywidualnego w przedszkolu i szkole. Dla późniejszej oceny efektywności udzielanego wsparcia czynność ta może być wręcz kluczowa, stanowiąc fundament dalszych działań i określając ich ramy. Udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest, po pierwsze, procesem, po drugie, działaniem zespołowym i środowiskowym. Jednym z pierwszych etapów tego procesu jest diagnoza, rozpoznanie możliwości psychofizycznych, indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka. Choć jest również działaniem wieloetapowym, które rozpoczyna się na terenie przedszkola, szkoły czy placówki, to jego rezultatem może być opinia sporządzona przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną.
Coming out to proces ujawniania sobie oraz innym osobom swojej tożsamości płciowej lub tożsamości seksualnej.
Szkoła to miejsce, w którym uczeń powinien czuć się bezpiecznie. Dlatego tak ważna jest akceptacja oraz odpowiednia reakcja i komunikacja z uczniem, a także wiedza na temat rozwoju psychoseksualnego dziecka i nastolatka. To bardzo istotne w sytuacji, kiedy wśród naszych uczniów znajduje się dziecko LGBT+, które jest szczególnie narażone na brak akceptacji. Jak pomagać dzieciom w procesie poznawania własnej tożsamości? Jak wspierać ucznia w sytuacji coming outu w szkole? Co to jest outowanie?
Uczniowie nie pamiętają tego, co było omawiane na poprzedniej lekcji? A może nieustannie musisz ich motywować do pracy, lecz mimo to większość nadal nie wie, w jakim celu się uczy? Od czego zależy zaangażowanie uczniów w proces edukacyjny?
Choć wirtualna rzeczywistość wciąż kojarzona jest przede wszystkim z branżą rozrywki, to pokażę, że może być także skutecznym narzędziem do osiągania celów edukacyjnych. W rękach pedagoga staje się ona narzędziem dydaktycznym lub terapeutycznym, tak jak długopis i kartka. Psychiatra z Uniwersytetu Stanford, Kim Bullock, która wykorzystuje wirtualną rzeczywistość w pracy, powiedziała: „Technologia ta nie jest formą terapii, ale narzędziem terapii. Można jej używać na wiele sposobów”.
Siła języka jest ogromna. Pisze o tym we wstępie do poradnika Etyka języka i odpowiedzialna komunikacja prof. Ewa Kołodziejek z Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk: „Język jest jak powietrze. Gdy powietrze jest czyste i świeże, to jest czym oddychać, czujemy się dobrze, żyjemy. Gdy powietrze jest duszne, gęste, to się dusimy, cierpimy, chorujemy. Gdy powietrze jest trujące – umieramy”1.
Poczucie własnej wartości kształtuje się już od najmłodszych lat i trwa przez całe życie człowieka. Proces ten wzmacnia się wraz z rozwojem samodzielności dziecka, a w czasie życia, pod wpływem różnych czynników, ulega zmianom. Osoby znaczące dla dziecka mają olbrzymi wpływ na budowanie i wzmacnianie jego poczucia własnej wartości. Dlatego to na nas, dorosłych (przede wszystkim na rodzicach, ale także na nauczycielach), spoczywa wielkie zadanie, jak również duża odpowiedzialność. Warto poświęcić chwilę na refleksję, co możemy zrobić, aby już od najmłodszych lat kształtować w dzieciach wysokie poczucie własnej wartości.