Coraz częściej mówi się o wypaleniu zawodowym osób dorosłych z wieloletnim stażem zawodowym. Jednak okazuje się, że doświadczenie wypalenia dotyka również młodsze osoby, w tym nastolatki. Jaka jest przyczyna pojawienia się tego zjawiska psychologicznego u uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych? Na czym polega syndrom wypalenia szkolnego u dzieci?
Dział: Warsztat pracy pedagoga
Grupa jest podstawowym budulcem społecznym, bardzo ważnym w społeczeństwach kolektywistycznych, w kulturze Wschodu. W naszej zachodniej kulturze – bardziej nastawionej na indywidualność – grupa ma także wielkie znaczenie. To ona staje się dla nas lustrem, zwierciadłem, źródłem porównań społecznych, ale przede wszystkim przestrzenią budowania więzi. Taką grupą o wielkim znaczeniu dla młodego człowieka jest klasa szkolna, w której zachodzi wiele uniwersalnych procesów. Warto je rozpoznać, by mądrze nimi zarządzać.
Pierwszy rok pracy pedagogów specjalnych w szkołach ogólnodostępnych unaocznił wiele problemów natury organizacyjnej i kompetencyjnej. Spora ich część wynika z nieznajomości przepisów oświatowych – zarówno przez dyrektorów, odpowiadających za prawidłową organizację pracy zarządzanych przez siebie placówek, jak i samych zainteresowanych, którzy podjęli się pełnienia funkcji szkolnego specjalisty. Choć zbliża się już koniec roku szkolnego 2022/2023, to wciąż pewne kwestie wymagają wyjaśnień.
Relaks jest niezwykle ważnym elementem przygotowującym mózg do pracy na lekcji, ponieważ przerywa on procesy myślowe, w których obecnie bierze udział uczeń. Najlepszy relaks to taki, w którym dzieci koncentrują się na swoim ciele, na oddechu, otaczających dźwiękach, zapachach, doznaniach zmysłowych, innymi słowy: sprowadzenie umysłu do tego, co dzieje się „tu i teraz”.
O współpracy nauczycieli i rodziców napisano już wiele książek i artykułów, temat ten jest bowiem niezwykle ważny, można nawet powiedzieć, że decydujący dla jakości pracy instytucji edukacyjnych i całego systemu edukacji. Pozwolę sobie jednak zwrócić uwagę na kilka kwestii, które są istotne w budowaniu dobrych relacji nauczyciele – rodzice, ponieważ prowadzą do dobrej współpracy między tymi grupami, na której korzystają nie tylko nauczyciele i rodzice, ale przede wszystkim uczniowie.
Bycie rodzicem to jedna z najwspanialszych ról w życiu, której matki i ojcowie uczą się każdego dnia, stawiając czoła wielu wyzwaniom. Wychowawcy, pedagodzy i psycholodzy mogą towarzyszyć rodzicom w tej drodze i wspierać ich. Bardzo dużo spotkań z rodzicami wynika z zaniepokojenia pracowników oświaty funkcjonowaniem dziecka w szkole lub z poszukiwania przez rodziców porad wychowawczych. Wiąże się to często z potrzebą poruszania podczas rozmów tematów trudnych i budzących wiele emocji. Jednym z takich tematów są kwestie dotyczące dyscyplinowania dzieci i stosowania kar fizycznych.
Niewątpliwe choroby i zaburzenia psychiczne mogą pojawić się w różnym wieku. Mitem jest to, że dzieci nie doświadczają kryzysów. Ciągła krytyka, zaniżanie samooceny, brak wsparcia czy pojawienie się różnego rodzaju dysfunkcji mogą spowodować, że człowiek nie wykształci odpowiednich mechanizmów mogących pomóc w nabywaniu odporności psychicznej, a następnie możliwości radzenia sobie z trudnościami.
Po pandemii odnotowujemy znaczny wzrost liczby uczniów borykających się z problemami zdrowia psychicznego, wśród których prym wiodą zaburzenia nastroju i zaburzenia lękowe. Bywa, że bodźcem wywołującym nasilony lęk jest szkoła i sytuacje społeczne z nią związane. Uczeń – aby zredukować napięcie – zaczyna unikać szkoły, często zgłasza objawy somatyczne, pojawiają się problemy z frekwencją. Na krótką metę taka strategia obniża napięcie, lecz w dłuższej perspektywie powoduje nasilenie się problemu w mechanizmie błędnego koła. Jak wspierać ucznia z nasilonym lękiem przed szkołą?
Często się zastanawiamy, dlaczego młodzi ludzie rezygnują z udziału w zajęciach wychowania fizycznego. W ostatnim czasie mówi się o nasileniu się tego zjawiska. Krąży wokół niego wiele stereotypowych poglądów. Dlatego warto przyjrzeć mu się szerzej.
Dyskusje dotyczące współwystępowania dysleksji u dzieci w spektrum autyzmu trwają od dawna. W świetle najnowszych badań i dostępnej wiedzy dotyczącej zarówno dysleksji, jak i autyzmu nie powinno być żadnych wątpliwości co do tego, że dziecko w spektrum autyzmu może mieć zdiagnozowaną dysleksję. Niemniej jednak temat nadal budzi wiele wątpliwości, które nurtują zarówno rodziców, jak i diagnostów w poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
Rozumienie, jak działa ciało – własne i innych – to ważna umiejętność, dzięki której poruszamy się w świecie. Bez względu na to, czy dotyczy to naszych emocji i tego, jak objawiają się one w ciele, fizjologii różnych procesów zachodzących w organizmie, czy nieprawidłowości, których doświadczamy.
W 2007 r. na rynku pojawił się pierwszy model iPhone’a. Nie oznacza to oczywiście, że datę tę należy uznać za moment narodzin smartfonów – prace nad tą technologią rozpoczęły się bowiem już znacznie wcześniej. Przyjmijmy jednak ten rok za symboliczny w mówieniu o praktykach medialnych młodego pokolenia. Mimo że w Polsce to nie iPhone’y znajdują się najczęściej w kieszeniach, torbach czy plecakach naszych uczniów i uczennic (m.in. ze względu na spory koszt tych urządzeń, zdecydowanie przekraczający możliwości finansowe wielu polskich rodzin), ale telefony innych marek, to właśnie od nich, moim zdaniem, warto rozpocząć opowieść na temat trwającej wokół nas smartfonowej rewolucji.