Dołącz do czytelników
Brak wyników

Za drzwiami gabinetu

2 stycznia 2018

NR 95 (Styczeń 2018)

Dysgrafia czy dyspraksja
Jak zdiagnozować?

0 89

Diagnoza dysgrafii wciąż budzi wiele wątpliwości i kontrowersji w środowisku badaczy. Istnieją bowiem dwie koncepcje na temat pochodzenia lub kwalifikowania zaburzeń typu dysgraficznego. Pierwsza z nich mówi, że dysgrafia, czyli niski poziom graficzny pisma, jest efektem dyspraksji. Zgodnie z drugą, dysgrafia jest diagnozowana jako jeden z rodzajów specyficznych trudności w uczeniu się.

Warto podkreślić, że dyspraksja ma szerszy zakres i znacznie wykracza poza trudności typowo motoryczne. Jej rozpoznanie jest skomplikowane, ponieważ wymaga wykluczenia stanów chorobowych, które mogą być źródłem problemów motorycznych. W związku z tym rozpoznania dyspraksji dokonuje się bardzo rzadko, ponieważ zaburzenie to ma szeroki zakres i dlatego często jest określane innymi formami. Chcąc właściwie zdiagnozować dyspraksję, należałoby zebrać opinie każdej z osób, które mają udział w wychowywaniu dziecka, np. lekarza pierwszego kontaktu, grona pedagogicznego, psychologa, pedagoga, rodzica, logopedy, fizjoterapeuty lub innego specjalisty. 

Aby zaprezentować istotę problemu, najpierw dokonam charakterystyki ucznia z typowymi symptomami dysgrafii (niewątpliwie to jedynie obszar zaburzeń, zatem ujęcie jest węższe), a następnie ucznia z zaburzeniami charakterystycznymi dla dyspraksji, czyli z tzw. syndromem niezdarnego dziecka. 

Dysgrafia

Badacze problemu jako źródło zaburzenia wskazują podłoże genetyczne, sposób żywienia, czynniki chemiczne, nieprawidłowy przebieg ciąży oraz komplikacje w trakcie porodu. 

Rozpoznanie dysgrafii może również mieć szersze podłoże jako element nie tylko dyspraksji, lecz także zespołu Gerst-manna. 

Uczeń z dysgrafią ma problemy, które ujawniają się na każdym etapie rozwoju (tab. 1).

Tabela 1. Problemy ucznia z dysgrafią na każdym etapie rozwoju

Etap rozwoju 

Towarzyszące trudności

Okres niemowlęcy

  • pobieranie lub trawienie pokarmu,
  • unikanie przytulania i kontaktu cielesnego,
  • opóźniony proces raczkowania, siadania, chodzenia, mówienia,
  • kłopoty ze snem,
  • brak spokoju

Wiek przedszkolny

  • przewracanie klocków, wpadanie na różne osoby, spadanie z krzesła,
  • zbyt silna lub zbyt słaba reakcja na bodźce,
  • unikanie zabawy układankami, klockami,
  • zapinanie guzików, sznurowanie butów,
  • brak zaradności,
  • problemy z właściwym postrzeganiem przedmiotów, skupieniem wzroku, rozróżnianiem kształtów i kolorów, zapamiętywaniem lub rozumieniem widzianych sytuacji, obiektów,
  • niechlujny wygląd (niezawiązane buty, wypuszczona koszula, niezgrabne ruchy),
  • gubienie przedmiotów,
  • problemy z koncentracją, impulsywność, nieadekwatna reakcja,
  • skłonność do frustracji,
  • kiepskie relacje z innymi dziećmi,
  • słaba koordynacja ruchowa i skłonność do wypadków,
  • problemy z równowagą,
  • kłopoty z takimi czynnościami, jak wycinanie, kolorowanie, pisanie, 
  • opóźnienia w rozwoju zdolności językowych,
  • znajdowanie odpowiednich słów lub formułowanie zdań,
  • problemy z zapamiętywaniem imion znajomych osób lub nazw przedmiotów oraz przypomnieniem sobie wydarzeń z przeszłości,
  • kłopoty z koncentracją,
  • niezdolność do wymieniania we właściwej kolejności liter alfabetu lub dni tygodnia,
  • niezdolność do wykonywania serii poleceń,
  • rozumienie i używanie pojęć dotyczących czasu i przestrzeni

Wiek szkolny

  • niewyraźne, niechlujne pisanie, pozostawianie nierównych odstępów, zmiana wielkości liter, wychodzenie z pismem poza linie lub kratki,
  • problemy z wycinaniem za pomocą nożyczek i równym kolorowaniem,
  • kło...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy