Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praca z uczniem ze SPE

3 stycznia 2018

NR 93 (Listopad 2017)

Jak wspierać uczniów przewlekle chorych?

0 73

W przedszkolach i szkołach jest coraz więcej dzieci z chorobami przewlekłymi, które rzutują na ich rozwój psychofizyczny, emocjonalny i intelektualny, a tym samym na funkcjonowanie w roli ucznia. Z corocznych raportów podawanych przez Główny Urząd Statystyczny wynika, że systematycznie wzrasta liczba dzieci i młodzieży w wieku 5–19 lat cierpiących na choroby przewlekłe.

Według danych z lat 2014–2016, problem ten dotyczy prawie 27% dzieci w wieku 0–14 lat, a w grupie młodzieży powyżej 15 lat – 23%, z czego na alergię choruje ponad pół miliona osób, na astmę blisko 300 tys., na choroby kręgosłupa około 150 tys., na przewlekłe stany lękowe, depresję lub zaburzenia zachowania – ponad 100 tys., choroby serca i układu krążenia, choroby nerek i układu moczowego – blisko 100 tys., epilepsję – około 50 tys., a na cukrzycę – około 10 tys. osób.

Choroba chorobie nierówna

Choroba przewlekła to długotrwały proces patologiczny. Wśród chorób przewlekłych wyróżnia się choroby: trwające i poddawane żmudnemu, uciążliwemu leczeniu przez bardzo długi czas, ale także przez całe życie, co wiąże się często z koniecznością długotrwałych pobytów w szpitalu oraz rozłąki z bliskimi; trwające od urodzenia oraz nabywane w okresie dzieciństwa; mające łagodny lub burzliwy przebieg.

Choroba przewlekła traktowana jest zazwyczaj jako sytuacja zagrożenia psychologicznego, która obciąża długotrwale organizm i psychikę jednostki, zaburza jej funkcjonowanie emocjonalne, wprowadza trwałe zmiany w obrazie „ja”, patologizuje rozwój tożsamości oraz obniża poziom poczucia własnej wartości. W życie dziecka i nastolatka choroba taka wprowadza wiele zmian, powodując szereg znaczących konsekwencji, które mogą zaburzać i utrudniać jego funkcjonowanie, rozwój, edukację oraz przystosowanie do życia z chorobą. Choroba jest dla ucznia nie tylko źródłem udręki, bólu – trwającego długie miesiące lub lata, niepewności i narastającego lęku. Jest przede wszystkim przyczyną poczucia osamotnienia, bo świat podporządkowany chorobie, zażywaniu leków, wizytom lekarskim, pobytom w szpitalu – wiąże się z brakiem normalnych relacji z rówieśnikami, z niezaspokojoną naturalną potrzebą ruchu i aktywności, z szarością, nudą i monotonią. Wtedy sprawność organizmu i samopoczucie psychiczne też „szwankują”, pojawia się drażliwość, skłonność do agresji, obniżenie nastroju, zwiększona męczliwość, zniechęcenie, poczucie wstydu, że jest się gorszym – co z kolei prowadzi do blokady procesów poznawczych i motywacji.

To jest najważniejsze!

Nauczyciel w pracy z dzieckiem przewlekle chorym powinien zdawać sobie sprawę, że dziecko z chorobą jest przede wszystkim dzieckiem, a więc osobą w wieku rozwojowym. Choroba to tylko pewna cecha. Ściślej mówiąc, nie jest to dziecko chore, tylko dziecko z chorobą. Uświadomienie względności pojęć pomaga realnie spojrzeć na dziecko w trakcie pracy z nim. 

Chcąc pomóc uczniowi zaistnieć w środowisku szkoły, nauczyciel powinien lepiej poznać swojego ucznia. Znając specyfikę choroby, jej dotychczasowy przebieg i rokowanie łatwiej będzie zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa, które jest niezwykle ważne w tej sytuacji. Oprócz objawów choroby i sposobów radzenia sobie z nimi dla nauczyciela bardzo ważne są informacje na temat ucznia, które dotyczą: jego mocnych i słabych stron, zainteresowań, marzeń, szczególnych zdolności i umiejętności, potrzeb psychospołecznych, reakcji na niepowodzenia, wiedzy ucznia na temat własnej choroby i jego stosunku do niej, istotnych przeżyć związanych z procesem chorobowym, współistnienia innych dysfunkcji organicznych, trudności wynikających z choroby (problemy z koncentracją, uwagą, męczliwość), dotychczasowych doświadczeń edukacyjnych oraz innych aspektów związanych z funkcjonowaniem ucznia w domu rodzinnym, szkole, środowisku pozaszkolnym.

 

W życie dziecka i nastolatka choroba przewlekła wprowadza wiele zmian, powodując szereg znaczących konsekwencji, które mogą zaburzać i utrudniać jego funkcjonowanie, rozwój, edukację oraz przystosowani...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy