Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca , Otwarty dostęp

19 sierpnia 2019

NR 110 (Wrzesień 2019)

Planowanie i organizacja pracy pedagoga na rok szkolny 2019/2020

0 195

Właściwa organizacja i planowanie pracy własnej oraz umiejętne zarządzanie czasem, który jest do dyspozycji, to dla pedagoga szansa na pracę bez stresu, przepracowania i przeciążenia krzyżowaniem się różnorodnych zadań. To również świadectwo jego profesjonalizmu, kluczowy czynnik zwiększający pewność siebie oraz efektywność podejmowanych oddziaływań.

Roczny plan pracy pedagoga szkolnego

Jednym z głównych warunków skuteczności wszelkiego świadomego i celowego działania pedagoga szkolnego, zwłaszcza długotrwałego, trwającego przecież cały rok szkolny, jest właśnie planowanie. Dzięki niemu pedagog ma okazję zadać sobie bardzo ważne pytania, na które odpowiedzi są esencją tego procesu:

  • Co i dlaczego? – określenie wszystkich zadań do wykonania, wyznaczenie tego, co jest do zrobienia w bieżącym roku szkolnym. Dobrze jest przy tym spisać zadania jako cele. Wypisując zadania jedno po drugim, łatwiej je pogrupować w odpowiednie obszary. Poza tym taka wizualizacja zwiększa pewność, jaką dają tylko rzeczy na piśmie, że te zadania trzeba będzie wykonać. Na tym etapie planowania należy przewidzieć konieczność skorelowania określonych działań zarówno z rekomendacjami ewaluacji wewnętrznej, jak i ze szkolnym programem wychowawczo-profilaktycznym.
  • Jak? – wybranie i nazwanie formy/sposobu (może być ich kilka) realizacji każdego z zaplanowanych zadań.
  • Kiedy? – określenie terminów realizacji planowanych zadań oraz wyznaczenie priorytetów, czyli dokonanie podziału zadań pod względem ich ważności i pilności. 
  • Kto? – określenie, które zadania muszą być wykonane osobiście, które można przekazać do wykonania komuś, a które warto, a nawet trzeba realizować we współpracy z innymi osobami. To pytanie nakłada na pedagoga konieczność zastanowienia się nad własnymi możliwościami, umiejętnościami, predyspozycjami, nad swoim przygotowaniem merytorycznym i metodycznym.

Plan pracy służy sprecyzowaniu zadań nałożonych w placówce na pedagoga szkolnego w związku z pełnioną przez niego funkcją. Jest dokumentem bardzo często publikowanym na stronie internetowej szkoły. Jako taki bezwzględnie musi uwzględniać zadania wynikające z analizy przepisów prawa oświatowego oraz prawa wewnątrzszkolnego, które regulują zakres działań przynależnych pedagogowi szkolnemu. Plan można opracować w dowolny sposób, opisowo lub tabelarycznie, ale z podziałem np. na:

Obszar działania i zadania

Odniesieniem do określenia poszczególnych obszarów działania (można je wyróżnić jako „Diagnozowanie”, „Wsparcie uczniów”, „Wsparcie rodziców”, „Wsparcie nauczycieli”, „Dokumentowanie”, „Doskonalenie zawodowe”, „Inne”) oraz konkretnych zadań do wykonania są obowiązujace rozporządzenia MEN-u, statut danej placówki, aktualne potrzeby danej placówki oraz „wykonywanie poleceń przełożonego”:

Obszar działania Zadanie/cel Forma realizacji Termin realizacji Współrealizator
         

 

  • rozporządzenie MEN z dnia 3 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1601) w § 3 wymienia zajęcia i czynności (zadania), które pedagog szkolny winien realizować w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru swoich godzin pracy (pensum):
    • prowadzenie badań i działań diagnostycznych uczniów, w tym diagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów w celu określenia mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień oraz przyczyn niepowodzeń edukacyjnych – na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1591 z późn. zm.);
    • diagnozowanie sytuacji wychowawczych w celu rozwiązywania problemów wychowawczych – na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach;
    • udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb – na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach;
    • podejmowanie działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży – na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz zgodnie z przepisami rozporządzenia MEN z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. z 2015 r., poz. 1249 z poźn. zm.) i rozporządzenia MEN z dnia 22 stycznia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. z 2018 r., poz. 214);
    • dokonywanie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym – na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1578 z poźn. zm.);
    • prowadzenie zajęć w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dzieci – dotyczy tylko pedagogów zatrudnionych w przedszkolach, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych i ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii prowadzących zajęcia w ramach WWR – na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1635);
    • prowadzenie zajęć z wychowankami – dotyczy pedagogów zatrudnionych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach wychowawczych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz w placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania;
    • prowadzenie zajęć oraz specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych – dotyczy pedagogów zatrudnionych w przedszkolach i szkołach specjalnych zorganizowanych w podmiotach leczniczych i w jednostkach pomocy społecznej;
  • rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1591 z poźn. zm.) w § 24 wymienia pozostałe zadania, które w szczególności należą do pedagoga szkolnego, a które winien on realizować poza godzinami tygodniowego pensum:
    • minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie zaburzeniom zachowania oraz inicjowanie różnych form pomocy w środowisku szkolnym i pozaszkolnym uczniów;
    • inicjowanie i prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych;
    • pomoc rodzicom oraz nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych możliwości, predyspozycji i uzdolnień uczniów;
    • wspieranie nauczycieli i specjalistów w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów oraz w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
  • ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 967 z późn. zm.) – w art. 6 pkt 3 i 3a zapisano jako obowiązkowe: przygotowywanie się do zajęć oraz samokształcenie i doskonalenie się zawodowe, zgodnie z potrzebami szkoły. Zadania te – podobnie jak zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej niewymienione w rozporządzeniu MEN z dnia 3 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – są realizowane przez pedagoga szkolnego poza obowiązkowym pensum, czyli w ramach czasu pracy w wymiarze do 40 godzin na tydzień (art. 42 ust. 1 i ust. 3 pkt 2). Do takich zadań należą – oprócz już wymienionych – opracowanie opinii o uczniach na użytek pogłębionej diagnozy w PPP czy dla OPS w celu uzyskania pomocy materialnej, konstruowanie narzędzi badawczych, przygotowywanie scenariuszy zajęć, warsztatów, szkoleń itd.

Ważne!

  • Obowiązkiem nauczyciela pedagoga szkolnego jest przestrzeganie aktualnie obowiązującego prawa oświatowego.
  • Planowanie pracy na rok szkolny 2019/2020 według wskazań nieaktualnych rozporządzeń MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach – z 7 dnia stycznia 2003 r., z dnia 17 listopada 2010 r. lub z 30 dnia kwietnia 2013 r. – to przejaw rutyniarstwa, dowód braku profesjonalizmu oraz nieznajomości swoich obowiązków.
  • rozporządzenie MEN z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1646) nakłada na pedagoga szkolnego obowiązek prowadzenia wymaganej prawem dokumentacji, jaką jest: 
    • dziennik pracy pedagoga szkolnego;
    • dziennik zajęć innych (tylko wtedy, kiedy pedagog prowadzi zajęcia specjalistyczne będące formą udzielanej uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej);
    • indywidualna teczka ucznia (gdy prowadzenie jej i przechowywanie zostało zlecone pedagogowi przez dyrektora); 
    • dokumentacja dodatkowa – nieobowiązkowa dla pedagoga szkolnego z punktu widzenia prawa oświatowego, ale określona w danej placówce uchwałą rady pedagogicznej bądź poprzez zarządzenie dyrektora, np. rejestr uczniów objętych w szkole pomocą materialną, teczka z opiniami i orzeczeniami poradni psychologiczno-pedagogicznej, rejestr notatek służbowych w sprawach dotyczących uczniów, pism przychodzących i wychodzących od pedagoga.

Informacje o prawidłowym prowadzeniu wymaganej dokumentacji znajdują się w dziale Pracownia specjalisty szkolnego.

Forma realizacji zadań

To nic innego, jak jeden lub kilka sposobów, w jaki każde zadanie zostanie wdrożone/przeprowadzone. Wprawdzie ww. rozporządzenia regulujące pracę pedagoga szkolnego wskazują szczegółowo, co ma on robić, ale w ogóle nie mówią o tym, jak ma to robić. W tej kwestii decyzja należy wyłącznie do niego.

Termin realizacji zadań

Każde zadanie ujęte w planie pracy musi mieć dobrze zdefiniowany czas realizacji – termin, który określa, kiedy dane zadanie ma zostać ukończone. W ciągu 10 miesięcy trwania roku szkolnego zdarzają się przerwy świąteczne, ferie, ustawowe dni wolne od pracy, wyjazdy uczniów na wycieczki itp. Warto zaplanować czas niektórych działań bardziej „pesymistycznie” niż na wyrost, dając sobie margines ochronny, co pozwoli na ewentualne niewielkie zmiany w czasie realizacji poszczególnych zadań. Najlepiej zrobić to ze szkolnym kalendarzem w ręku.

Współrealizator zadań

Wiele zadań planowanych przez pedagoga szkolnego może być wykonanych zarówno we współpracy z członkami grona pedagogicznego, z uczniami i ich rodzicami, jak i z przedstawicielami instytucji, stowarzyszeń oraz innych podmiotów uprawnionych do wspierania szkoły w realizacji jej zadań statutowych (policja, OPS, poradnia psychologiczno-pedagogiczna, kuratorzy sądowi, ratownicy medyczni, edukatorzy, terapeuci i...

Pozostałe 70% treści dostępne jest dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy