Rówieśnicy: między procedurą a szkolną codziennością. Co raport o przemocy rówieśniczej mówi o zaufaniu uczniów i reagowaniu szkoły

Z praktyki pedagogicznej

Niemal co trzeci uczeń, który zgłosił przemoc rówieśniczą, nie doczekał się realnej reakcji dorosłych. Tak wynika z opublikowanego w czerwcu 2026 r. raportu RÓWIEŚNICY1 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. Zawarte w nim dane skłaniają do refleksji: czy moje działania sprawiają, że uczeń uważa mnie za osobę godną zaufania? Czy nie zawiodłam/zawiodłem go, kiedy potrzebował pomocy?

O istnieniu przemocy rówieśniczej i skali tego zjawiska możemy dowiedzieć się także z innych, niezależnych od siebie źródeł, m.in. z badania Fundacji Dbam o Mój Zasięg2 oraz międzynarodowego projektu HBSC prowadzonego pod auspicjami WHO3, które obejmują różne formy przemocy rówieśniczej, w tym dręczenie i cyberprzemoc. Od sierpnia 2024 r. szkoły i inne podmioty objęte ustawą mają obowiązek stosowania standardów ochrony małoletnich. Określają one także zasady bezpiecznych relacji między uczniami oraz sposób reagowania na ich krzywdzenie. Profilaktyka przemocy rówieśniczej, obok zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, znalazła się wśród kierunków polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2025/2026, a przeciwdziałanie temu zjawisku pozostało wśród nich również na rok szkolny 2026/2027. W te priorytety wpisał się ministerialny Tydzień Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej. Szkoły i placówki mają do dyspozycji konkretne formy działania: zajęcia z wychowawcą, program wychowawczo-profilaktyczny, akcje informacyjne oraz współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki nim mogą prowadzić profilaktykę, pomagać rozpoznawać przemoc i wskazywać, jak reagować na jej przejawy. Nie brakuje więc ani formalnych podstaw, ani możliwości działania. Raport pokazuje jednak, co z tego widzi uczeń, który zgłosił przemoc.

Zgłoszenie ≠ realna pomoc

Czwartek, godzina 12:30. Na biurku czekają dokumenty pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Rano okazało się, że koleżanka, która miała dziś reprezentować szkołę w sądzie w sprawie związanej z procedurą „Niebieskie Karty”, jest nieobecna z powodu choroby dziecka. Zastępstwo spada na ciebie. Nerwowo spoglądasz na zegarek, kiedy do gabinetu wchodzi wychowawczyni klasy V B z zanoszącą się płaczem uczennicą. Zuzia nieskładnie próbuje opowiedzieć, co się stało. Masz dla niej osiem minut. Inaczej nie zdążysz na autobus.

Ta scena może być znajoma. W raporcie jej nie zobaczymy. Badanie oddaje perspektywę ucznia, nie warunki pracy osoby, która przyjmuje zgłoszenie. 

W ciągu roku przemoc rówieśniczą zgłosiła jedna trzecia badanych: 16% własne doświadczenie, a 19% krzywdę innej osoby. Najczęści...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 6000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu prawa oświatowego, pracy z uczniem ze SPE i rozwiązywaniem sytuacji kryzysowych w szkole.

Otrzymuj gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz najnowszymi trendami w edukacji.

1600 artykułów online
17 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
160 numerów archiwalnych
50 autorów – specjalistów
Głos Pedagogiczny • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI