Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

8 kwietnia 2020

NR 115 (Kwiecień 2020)

Slow learning – elementy relaksacji wspomagające naukę

94

Codzienność szkolna jest bardzo obciążająca dla uczniów. Presja związana z nieustannym ocenianiem, nastawienie na wyniki, rywalizacja to nie jedyne czynniki stresujące dzieci i młodzież. Uczeń zestresowany ma trudności w skupieniu się na nauce i realizacji założeń procesu edukacyjnego. Jednym z pomysłów na wyeliminowanie czynników stresowych z rzeczywistości szkolnej jest wprowadzenie zasad slow learningu.

We współczesnym świecie nie toleruje się porażki, a media kreują ideał osoby zadowolonej z życia, zamożnej, wykształconej. Większość ludzi chce za wszelką cenę ów ideał doścignąć. Chcąc uzyskać taki status materialny, który zapewni im życie jak z reklamy, pracują ponad siły, w ich życiu brak jest spontaniczności. Wszystko mają zaplanowane, zorganizowane, pod kontrolą. Takie zachowania przenoszą się na różne aktywności życiowe, a wielu dorosłych wymaga od swoich dzieci, że również podporządkują się tym „wymogom”. 
Współczesna szkoła także w dużej mierze działa zgodnie z tym kanonem. Nauczyciele są zobowiązani do realizacji podstawy programowej, są poddawani ocenie, a funkcjonowanie szkoły i wyniki nauczania – ewaluacji. To wszystko sprawia, że codzienność szkolna zaczyna przypominać wyścig szczurów. Uczniowie są przemęczeni, niechętnie realizują szkolne obowiązki, a te przypominają pracę zawodową. Analizując bowiem tydzień szkolny przeciętnego ucznia, można wyliczyć, że pobyt w szkole i sprawy związane z edukacją zabierają mu ponad 40 godzin tygodniowo. Uczeń zatem funkcjonuje niczym pełnoetatowy pracownik. Ponadto szkoły, aby uzyskać lepsze efekty i „zmotywować” uczniów, napędzają niezdrową rywalizację, której negatywne skutki przesłaniają pozytywne efekty. Dlatego warto wdrażać uczniów do współpracy, zachowując jednocześ-
nie pewnego rodzaju równowagę między możliwościami dzieci a stawianymi im wymaganiami.
Z literatury przedmiotu wynika, że niewiele osób czerpie korzyści płynące z rywalizacji. Wśród wynikających z niej pożytków wymienia się: 

  • wzrost motywacji, 
  • budowanie ambicji, 
  • podwyższenie samooceny i wzmocnienie poczucia własnej wartości, 
  • zaspokojenie potrzeby osiągnięć, 
  • czerpanie radości z „pokonania” przeciwnika, 
  • oswojenie z porażką. 

Dużo częściej obserwuje się jednak straty, jakie przynosi rywalizacja. Ewa Puchała wskazuje następujące: 

  • obciążenie emocjonalne, 
  • ciągły stres, 
  • poczucie osamotnienia, 
  • lęk przed negatywną oceną, 
  • konflikt między „ja” realnym a „ja” idealnym (brak zgody na odprężenie), 
  • presja, przymus bycia najlepszym, utrzymania się na szczycie, 
  • niskie poczucie własnej wartości w razie jakiejkolwiek porażki (nieutrzymania się „na górze”), 
  • poczucie, że mam wszystkiego mniej, 
  • traktowanie siebie i innych przedmiotowo, 
  • przekonanie, że można być kochanym i zasługiwać na miłość tylko wtedy, gdy jest się zwycięzcą, 
  • tendencja do działania samemu, bo współpraca to ryzyko i nikomu nie można ufać,
  • uzależnienie od silnych emocji, przeżywanie intensywnych uczuć złości, gniewu, zazdrości, niechęci, 
  • postrzeganie otaczającego świata jako pola walki, 
  • zaburzone relacje, 
  • przekonanie, że ciągle trzeba być czujnym, by nie stracić więcej, 
  • czucie się gorszym, przymus i wynajdywanie tego, w czym trzeba być lepszym, 
  • utrata kumpla, zyskanie „rywala”, 
  • w sytuacji przegranej myślenie, że jest się do niczego, 
  • utwierdzanie się w braku sprawczości, znaczenia, 
  • przekonania w rodzaju: świat to arena walki, partner w relacji to wróg, w konflikcie nie ma kompromisu, musi być wygrany i przegrany, rację ma silniejszy, nikomu nie można ufać.

Objawy reakcji na sytuacje stresowe

Odpowiednia atmosfera i wymagania adekwatne do możliwości ucznia to bardzo ważne elementy w praktyce szkolnej. Gdy ich brakuje, uczeń narażony jest na ciągły stres, którego skutki są odczuwalne dla ogólnego funkcjonowania organizmu.
Najbardziej charakterystyczne objawy reakcji stresowej są następujące:

  • fizyczne: 
    • w obrębie mięśni pojawia się ból i napięcie brzucha, ból pleców, sztywność karku, napięcie twarzy,
    • nieodpowiednia, zgarbiona postawa,
    • niespokojne, agresywne, nerwowe zachowania, mogą pojawić się również tiki i nienaturalne, nieadekwatne do sytuacji ruchy,
    • niepewność przejawiająca się w komunikacji, mowa przepełniona agresją;
  • fizjologiczne: przyśpieszona...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy