Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

22 czerwca 2018

NR 100 (Czerwiec 2018)

Zakochane nastolatki

0 351

Wiosna to czas miłosnych uniesień, ale i zawodów. Co się dzieje, kiedy stany te przeżywają nastolatki? To trudne i dla samych zainteresowanych, i dla ich najbliższych. Tym bardziej więc zakochani młodzi ludzie potrzebują naszego wsparcia.

Okres dojrzewania to czas, kiedy większość dzieci zaczyna oddalać się od rodziców. Z badań wynika, że w miarę rozwoju nastolatki coraz więcej czasu spędzają z rówieśnikami. Wśród przyczyn wymieniają to, że przyjaciele lepiej ich rozumieją. Dziewczętom szczególnie zależy na bliskich przyjaźniach pozwalających na wzajemne zwierzenia. Jest to ważne dla ich rozwoju społecznego, nauki tworzenia bliskich związków z innymi, formowania się tożsamości i zrozumienia, kim są. 

Aktywność towarzyska

Życie towarzyskie rozwija się zazwyczaj w gronie kilkorga przyjaciół tej samej płci. Mogą oni, ale nie muszą, tworzyć paczkę – grupkę osób, które robią różne rzeczy. W pewnym sensie jest to dla nastolatka rodzina rówieśników, która tylko tym różni się od prawdziwej rodziny, że może ją w każdej chwili opuścić, jeśli przestanie spełniać jego oczekiwania. Paczki dziewcząt łączą się z paczkami chłopców, zaczynają spędzać razem czas. Początkowo może to być wspólne siadanie podczas posiłków lub rozmowy na szkolnym boisku przed lekcjami czy po ich zakończeniu. Dodatkowych okazji do spotkań dostarczają szkolne dyskoteki, zajęcia pozalekcyjne i prywatne imprezy. 
Podczas tych wspólnych zajęć nieraz rodzi się zauroczenie. Często w tym okresie rozpoczynają się też grupowe randki. Kilka dziewcząt umawia się z grupą chłopców na spotkanie w kinie czy centrum handlowym. Pierwsze pary tworzą się wśród najpopularniejszych uczniów z dominującej grupy młodzieży. Ich przykład oddziałuje na innych, którzy również zaczynają się umawiać na randki. Spotkania te pełnią wiele funkcji, przy czym część potrzeb mogłaby zaspokoić po prostu przyjaźń. Randki stanowią dla nastolatka rozrywkę i formę życia towarzyskiego, podnoszą prestiż i zaspokajają potrzebę romantycznych przeżyć. W trakcie trwania takiego związku nastolatek uczy się, czym jest bliskość i uczucia, jak radzić sobie z zauroczeniem drugą osobą, jak wyrazić przed nią samego siebie i często również, jak poradzić sobie z bólem odrzucenia.

Pierwsze miłości

W okresie wczesnego dorastania pojawiają się pierwsze związki, zwane preintymnymi, charakteryzujące się silnym zaangażowaniem partnerów, wzajemną troską i akceptacją z jednej strony, ale brakiem poczucia bliskości, zdolności do poświęceń z drugiej. Młodzi ludzie zaczynają angażować się w pierwsze relacje miłosne. Przeżywają silne fascynacje drugą osobą i dramaty związane z rozstaniami. Zazwyczaj nie są to jeszcze związki trwałe, co nie oznacza, że nie mają wpływu na rozwój. Są preludium do dojrzałych relacji w następnym etapie rozwoju, u progu dorosłości i później. Właśnie dzięki tym pierwszym, czasem nieporadnym kontaktom młodzi ludzie uczą się okazywania uczuć i ich rozpoznawania, przestrzegania zasad lojalności w relacji oraz dbania o własne granice w bliskim związku.

Jak się porozumieć?

Niezbędnym elementem porozumienia się z nastolatkiem jest cierpliwość. Młody człowiek czasem krępuje się rozpocząć rozmowę na niektóre tematy, toteż początkowo mówi o różnych mało istotnych rzeczach. Jeśli poczuje, że słuchacz cierpliwie skupia uwagę na jego słowach, rozmowa może zejść na temat nurtujący nastolatka. Poniższe wskazówki ułatwią porozumiewanie się z młodym człowiekiem:

  • Nigdy nie traktuj nastolatka z góry. Nie traktuj go, jakby nadal był dzieckiem.
  • Nie obawiaj się przyznać, że nie masz racji.
  • Ciągłe krytykowanie rzadko prowadzi do pozytywnych zmian, natomiast tworzy mur.
  • Nie rozpoczynaj rozmowy w złości.
  • Nie udawaj, że znasz wszystkie jedynie słuszne odpowiedzi.
  • Nie traktuj sprzeczki z nastolatkiem jak sytuacji typu „Ja wygrywam, ty przegrywasz”, postaraj się obrócić konflikt w konstruktywną dyskusję.
  • Staraj się często rozmawiać z nastolatkiem o wszystkim. Łatwiej rozmawiać o sprawach osobistych, jeżeli istnieje nić porozumienia.
  • Podczas rozmów zachowaj uczciwość, lecz staraj się nie ranić uczuć młodego człowieka.
  • Wystrzegaj się wydawania rozkazów lub stawiania ultimatum.
  • Jeżeli uważnie słuchasz tego, co nastolatek do ciebie mówi, istnieje większa szansa, że on cię posłucha.


 

Jaka jest miłość nastolatków?

Miłość nastolatków różni się od miłości dorosłych. Charakteryzuje się przede wszystkim gwałtownym początkiem i dynamicznym przebiegiem. Mimo że uczucie nie zawsze pojawia się od pierwszego wejrzenia, to jednak przeżywanie zakochania jest bardzo specyficzne, a towarzyszą temu burzliwe odczucia, które młodzież chce jednocześnie pokazać całemu światu i ukryć. 
Wszystko, co czuje młody człowiek, ma swoje odzwierciedlenie w jego ciele. Gdy zbliża się i spotyka z wybraną osobą, jego ciało mówi mu, że dzieje się coś bardzo ważnego. Ta mieszanka stresu i radości bywa tak przyjemna, że pragnie się tego coraz bardziej i więcej. Jeżeli wybrana osoba odwzajemnia uczucia, nastolatek stoi u progu związku. Młodzieńcza miłość ma wiele wspólnego z adoracją drugiej osoby i wynoszeniem jej na piedestał. Nadmierna ufność, fascynacja, zauroczenie – to wszystko może utrudniać zachowanie zdrowego dystansu. Nastolatek broni obiektu swoich westchnień za wszelką cenę, a każde powątpiewanie innych w tę miłość bywa interpretowane jako atak i wrogość. Jest też wyjątkowo odporny na krytykę i sugestie otoczenia. Pierwsze związki są bardzo burzliwe na początku i niejednokrotnie szybko się kończą, jednak nie wszystkie czeka rozpad.
Czynnikiem ryzyka jest silna potrzeba przywiązania się do drugiej osoby, potrzeba bycia z kimś w związku. Może ona wynikać z niezaspokojonych potrzeb związanych z poczuciem bezpieczeństwa z okresu dzieciństwa. W niektórych sytuacjach, kiedy ta potrzeba nie jest bądź nie była wcześniej dostatecznie zaspokajana w relacji z rodzicami, młode osoby całe swoje funkcjonowanie podporządkowują budowaniu kontaktów miłosnych. Bycie kochanym i posiadanie kogoś dla siebie staje się ważniejsze niż autonomiczna tożsamość i wybór własnej drogi życiowej oraz poszukiwanie dopasowanych do siebie innych ról społecznych poza byciem czyimś partnerem. W tym okresie jest to tym bardziej ryzykowne, że zaangażowanie to stanowi często konkurencję dla procesu uczenia się kompetencji umożliwiających zdobycie zawodu, a z czasem samodzielności.
Ważną kwestią jest namiętność, która kojarzy się z miłością młodych ludzi. Niestety wszystko to, co jest związane z fizyczną stroną namiętności, bywa pułapką, gdy zakochani nie mają nad tym kontroli. Takiej sytuacji towarzyszy zazwyczaj zbyt szybkie podjęcie aktywności seksualnej oraz ryzyko ciąży, co oznacza zakończenie okresu moratorium i znaczące ograniczenie możliwości kształtowania tożsamości w optymalnych – czyli bez zbyt szybkich zobowiązań – warunkach.
Dobrą stroną namiętności pojawiającej się w tak wczesnych związkach jest to, że bywa ona pierwszym krokiem zrobionym w kierunku dojrzałej, zaangażowanej relacji. W każdej relacji preintymnej jest dużo namiętności, a więc każdy młodzieńczy związek ma w sobie potencjał dojrzałej miłości. W początkowym okresie młodzi partnerzy wymagają całkowitego oddania i zaangażowania, może też pojawić się rozczarowanie i frustracja. Młodzi, niedoświadczeni ludzie są szczególnie narażeni na zranienia. Nieodwzajemniona miłość staje...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy