Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

3 stycznia 2018

NR 93 (Listopad 2017)

Zapewnianie prawidłowych warunków i organizacji kształcenia
uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych obszarem kontroli MEN

0 55

Praca z uczniem niepełnosprawnym w szkołach ogólnodostępnych jest niezwykle odpowiedzialnym zadaniem, wymaga bowiem nie tylko wiedzy z zakresu nauczanego przedmiotu, ale przede wszystkim specjalnego przygotowania w zakresie działalności dydaktycznej, opiekuńczej oraz wychowawczej podejmowanej na rzecz dziecka z niepełnosprawnością.

Obszar działalności – specjalnego przygotowania w zakresie działalności dydaktycznej, opiekuńczej oraz wychowawczej podejmowanej na rzecz dziecka z niepełnosprawnością, regulują następujące akty prawne: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.  

Pojawienie się ucznia niepełnosprawnego w szkole może przebiegać w dwojaki sposób.

W pierwszej sytuacji dziecko w momencie rekrutacji do szkoły posiada już orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. 

Natomiast drugi wariant ma miejsce wówczas, gdy to pracownicy szkoły wspólnie z rodzicami rozpoznają pewne nieprawidłowości mogące świadczyć o występowaniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji niezbędna jest diagnoza przeprowadzana przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne lub specjalistyczne odpowiedniki tych placówek 
w zależności od rodzaju niepełnosprawności. 

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla uczniów:

  1. niepełnosprawnych: niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, z niepełnosprawnościami sprzężonymi, zwanych dalej „uczniami niepełnosprawnymi”, 
  2. niedostosowanych społecznie, zwanych dalej „uczniami niedostosowanymi społecznie”, 
  3. zagrożonych niedostosowaniem społecznym, zwanych „uczniami zagrożonymi niedostosowaniem społecznym”.

W jaki sposób zapewnić uczniom prawidłowe warunki i organizację kształcenia specjalnego?

Po pierwsze, zacznij od siebie
Osoby, które nie spotkały na swojej zawodowej drodze ucznia niepełnosprawnego, mogą żyć w przeświadczeniu, że praca z nim nie wymaga specjalnego przygotowania, tymczasem nie ma nic bardziej mylnego. Najważniejszą kwestią jest doskonalenie swoich umiejętności i wzbogacanie wiedzy z zakresu pracy z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ponadto można powiedzieć, że obowiązkiem nauczyciela jest odrzucenie wszelkich uprzedzeń i przyjęcie postawy zrozumienia, tolerancji i odpowiedzialności. Warto również zapoznać się z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych. 

Po drugie, współpraca z rodzicami
To działanie, które musimy podjąć na samym początku naszej pracy z uczniem niepełnosprawnym. Od tego, na jakim etapie poznamy naszego ucznia (czy będzie już posiadał orzeczenie, czy też oczekuje na diagnozę), będzie zależała dalsza współpraca. Jeśli pracujemy z uczniem, u którego podejrzewamy pewne nieprawidłowości mogące świadczyć o niepełnosprawności, powinniśmy bezzwłocznie podzielić się naszymi spostrzeżeniami z opiekunami ucznia. Warto pamiętać, aby informacje na temat obserwacji przekazywać w sposób rzeczowy, ale delikatny i taktowny; postarajmy się zrozumieć, co w chwili tak poważnej rozmowy może przeżywać rodzic. Prowadź rozmowę w taki sposób, żeby uzyskać informacje, czy twoje podejrzenia są słuszne, czy rodzice również spotkali się z tego typu symptomami. Jeśli nie, to i tak zasugeruj im, że konieczna byłaby diagnoza. Pamiętaj, że to niezwykle trudny pod względem emocjonalnym okres dla rodziców, to oni bowiem będą musieli mierzyć się z niepełnosprawnością swojego dziecka w największym stopniu. 

Badacze przedmiotu opisują cztery fazy przeżyć rodziców od momentu otrzymania diagnozy (tab. 1).

 

Fazy przeżyć rodziców 

Opis fazy

I. Faza nieświadomości problemu

Ma miejsce tuż po otrzymaniu diagnozy. Polega na doznaniu szoku przez rodziców; rodzice w tym czasie tracą poczucie bezpieczeństwa, są zalęknieni, zagubieni, odczuwają brak sensu życia. 

II. Faza świadomości problemu

Mimo upływu czasu, rodzice w dalszym ciągu nie są w stanie zaakceptować diagnozy, są jednak coraz bardziej świadomi ograniczeń dziecka. W fazie tej dominuje uczucie smutku i przygnębienia. Rodzice zaczynają żyć w przeświadczeniu, że stan ich dziecka jest odwracalny i to tylko kwestia czasu. 

III. Faza pozornego przystosowania

Na tym etapie zostają uruchomione różnorodne mechanizmy obronne, które mają na celu ochronę przed rzeczywist...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy