Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna , Otwarty dostęp

4 kwietnia 2019

NR 107 (Marzec 2019)

Gaslighting - przemoc, której nie widać

0 176

Przemoc jest zjawiskiem, które należy potępiać, eliminować, przerywać, często jednak zdarzają się przypadki, w których mamy trudności w zakresie jej rozpoznania. Niektórzy sprawcy stosują takie formy przemocy, których nie jesteśmy w stanie zauważyć. Przykładem takiego zjawiska jest gaslighting. Na czym polega i jak rozpoznać osobę nią dotkniętą?

Gaslighting to forma przemocy psychiczno-emocjonalnej oparta na manipulacji. Stosują ją psychopaci, narcyzi lub osoby z zaburzeniami osobowości. Początkowo określenie to dotyczyło formy przemocy w związku, obecnie jednak można je odnieść także do ogółu relacji, najczęściej jednak kata i ofiarę łączą bliskie stosunki. 
Analizując sytuację ucznia, który mógł paść ofiarą gaslightingu, możemy wskazać następujące płaszczyzny, w których ta przemoc zachodzi:

  • relacja rówieśnicza uczeń – uczeń/uczniowie,
  • relacja rodzinna uczeń – rodzic, relacja w związku uczeń – dziewczyna/chłopak (w większości przypadków przemocy dopuszczają się mężczyźni, jednak nie wyklucza się również kobiet).

Zachowania sprawcy

Sprawca tej formy przemocy podejmuje następujące działania:

  • Poddaje ofiarę manipulacji, okazując troskę, zrozumienie, przyjaźń, miłość na przemian z napadami wściekłości i ostrej agresji.
  • Jego zamiarem jest skłonienie ofiary do tego, aby zwątpiła we własne uczucia i myśli i aby uznała, że jest chora psychicznie.
  • Chowa przedmioty należące do ofiary lub zmienia miejsce ich położenia.
  • Czerpie satysfakcję z posiadania władzy nad drugim człowiekiem.
  • Najczęściej stosuje przemoc, by odwrócić uwagę od własnych słabości.
  • Zaprzecza temu, co mówi ofiara.
  • Oskarża ofiarę o to, że kłamie, myli się lub jest szalona.
  • Wciąż mówi ofierze, co ona czuje, lub podważa jej uczucia, często zarzuca jej, że przesadza, dramatyzuje, wyolbrzymia.
  • Podkreśla wady, wytyka błędy, porażki – czyni to „ kulturalnie” w formie żartów.
  • Wykorzystuje każdą emocjonalną reakcję ofiary, twierdząc, że to dowód na jej niezrównoważenie.
  • Izoluje ofiarę od środowiska.
  • Próbuje skłócić ofiarę z najbliższymi, tak aby nie mogła nawiązywać kontaktów i weryfikować własnych wątpliwości.
  • Wmawia, że stoi po stronie ofiary, jest jej przyjacielem.
  • Chce przejąć kontrolę nad sposobem postrzegania przez ofiarę rzeczywistości.
  • Kiedy ofiara chce zakończyć relację ze sprawcą, ten zmienia się i udaje troskliwą osobę.
  • Obraża się bez powodu.
  • Zdarza się, że zaczyna stosować klasyczną przemoc.
  • Jest perfekcjonistą, ma wszystko dokładnie przemyślane i wie, jak uniknąć ujawnienia jego prawdziwych intencji.

Ogólna postawa sprawcy i strategia jego działania powodują, że nawet jeśli przemoc zostanie ujawniona, to on za wszelką cenę będzie się jej wypierał i twierdził, że takie zdarzenia nie miały miejsca. Konieczne jest w związku z tym opracowanie odpowiedniej taktyki działania i skorzystanie z pomocy psychologa, który poprowadzi działania wspierające rozwiązanie problemu. 

Zachowania ofiary

Obserwując ofiarę gaslightingu, możemy zauważyć, że jest:

  • niepewna, zlękniona, zdezorientowana,
  • podatna i zgodna z sugestiami, poleceniami,
  • zagubiona, wątpi w swoje słowa, myśli i działania,
  • samotna,
  • zawstydzona z powodu własnej rzekomej „niepoczytalności”,
  • przekonana o własnych problemach psychicznych,
  • niezdecydowana.
  • a ponadto czuje się:
  • winna i wciąż za wszystko przeprasza,
  • przestraszona i w związku z tym zmienia swoje zachowania,
  • nieakceptowana,
  • gorsza, ma niskie poczucie własnej wartości.

Nie ulega wątpliwości, że gaslighting to przemoc emocjonalna, której nie należy lekceważyć, ponieważ może mieć bardzo poważne konsekwencje. 

Techniki stosowane przez sprawcę przemocy

Gaslightier swoje działanie w dużej mierze opiera na manipulacji, wykorzystując następujące techniki:

  • Wykonywanie gestów manifestujących odrzucenie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy