Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja wychowawcza z pomysłem

4 listopada 2019

NR 112 (Listopad 2019)

Obywatel wolontariusz

0 16

Słowo obywatel, które w latach słusznie minionych nabrało pejoratywnego zabarwienia, odzyskało pozytywne znaczenie i wiąże się z wyborem, odpowiedzialnością, a także działaniem na rzecz społeczności, które wspólnie tworzymy. Mamy przecież obywatelstwo, spełniamy obywatelski obowiązek, czasem dokonujemy obywatelskiego zatrzymania, pojawił się nawet budżet obywatelski i całe mnóstwo obywatelskich inicjatyw. Co dziś znaczy być obywatelem i jak wychować młodych ludzi do obywatelstwa świadomego i odpowiedzialnego? 

Wolontariat


Dobrowolne i bezinteresowne, choć niepozbawione korzyści, działanie dla dobra innych to jeden z kluczy do kształtowania społeczeństwa obywatelskiego, czyli świadomego, aktywnego, odpowiedzialnego za otoczenie. Owa dobrowolność jest dla wolontariatu najistotniejsza, a wewnętrzna motywacja sprzyja powstawaniu i realizacji inicjatyw, które przynoszą satysfakcję i zmieniają środowisko lokalne. 

Nie potrzeba wcale wielkich akcji, projektów na skalę kraju. Niewielkie przedsięwzięcia, systematyczne działania podnoszą jakość życia i wpływają na nasz komfort. 

 

1 Dobry przykład. Z wizytą


Uczniowie będący wolontariuszami w szpitalu, szczególnie na oddziale dziecięcym, spędzają czas z pacjentami. Czytają im lub z nimi książki, przeglądają czasopisma i rozmawiają na „wyczytane” tematy. Grają w gry planszowe, piłkarzyki, układają puzzle lub klocki. Wykonują dekoracje, szczególnie w okresie świątecznym – ozdoby choinkowe, bałwanki, czapki karnawałowe, pisanki, zające, kotyliony – świąt nam przecież nie brakuje. Czas między świętami wypełniają wycinanki i kolorowanki, wierszyki, zagadki. Nie ma dziewczynki, której nie ucieszy samodzielnie wykonana biżuteria, a i chłopcy chętnie się włączają, przygotowując niespodziankę dla mamy lub siostry. Kilka koralików i gumka-żyłka – w parę minut powstają kolorowe bransoletki. Możliwości dużo, a radości jeszcze więcej. Pojawiają się kolejne projekty, a myśli odrywają od choroby. Jeśli mamy ucznia grającego na instrumencie, to wspólne muzykowanie czy minikoncert również pozwolą zamienić szpitalną rzeczywistość w wyjątkowy moment. Konkurs, spektakl, plakat, seans filmowy – to tylko przykłady zajęć już sprawdzonych, a przecież kreatywność naszych uczniów jest nieograniczona. Wystarczy hasło, a młodzi ludzie sami przyjdą z pomysłem na kolejną wizytę w szpitalu. Poza tym inspiracje rodzą się w trakcie spotkań. 

Rodzice małych pacjentów mają chwilę oddechu, godzinę na kubek kawy. Często i oni włączają się w działanie, a na koniec zawsze dziękują za czas, radość, uśmiech na twarzy ich dziecka, urozmaicenie godzin mijających tak wolno, kiedy czeka się na zabieg, badanie czy diagnozę. 


Jak zorganizować wolontariat w szpitalu – przepis 


Potrzebne:

  • szkolny koordynator wolontariatu, 
  • grupa wolontariuszy odpowiedzialnych, odważnych, dyskretnych, kontaktowych, empatycznych, 
  • zgoda dyrektora szkoły, 
  • zgoda dyrekcji szpitala, 
  • nawiązanie kontaktu z osobą odpowiedzialną ze strony szpitala, najczęściej jest to nauczyciel prowadzący lekcje na terenie szpitala, bibliotekarz szpitalnej biblioteki, pracownik świetlicy, 
  • umowy z wolontariuszami i ich prawnymi opiekunami, 
  • kodeks wolontariusza (najlepiej sporządzony wspólnie z uczniami), 
  • chęć niesienia pomocy, pozytywne nastawienie. 

Sposób działania
Najpierw szkolny koordynator wolontariatu uzyskuje zgodę dyrektora szkoły na rozpoczęcie działań. Potem szukamy uczniów chętnych do niesienia pomocy. Koordynator wysyła do szpitala pismo, w którym proponuje wizyty, określa cele, terminy i czas spotkań. Po otrzymaniu zgody zawiera umowę z wolontariuszami i ich prawnymi opiekunami, organizuje spotkanie, omawia sposób i czas realizacji przedsięwzięcia. Zapoznaje wolontariuszy z kodeksem wolontariusza lub wspólnie z nimi go sporządza, określa obowiązki, omawia oczekiwania wobec grupy. Nawiązuje kontakt z konkretną osobą odpowiedzialną ze strony szpitala. Pojawia się w szpitalu. Nadzoruje zajęcia, inspiruje, motywuje, odczuwa satysfakcję. To naprawdę proste. 


Korzyści 
Korzyści są obustronne, a nawet trójstronne. Mali pacjenci spędzają czas w sposób atrakcyjny, zajęcia z rówieśnikami pozwalają oderwać się od problemów zdrowotnych. Spotkania nie będą lekarstwem na chorobę, ale na stres lub nudę na pewno. Dzieci pokonują nieśmiałość, zdobywają nowe umiejętności, cieszą się z samodzielnie wykonanych prac, które zabierają ze sobą, aby udekorować szpitalną salę lub obdarować kogoś bliskiego. Dla ich rodzin jest to forma wsparcia, urozmaicenie czasu spędzanego przy łóżku dziecka, chwila na odpoczynek. 

Wolontariusz działa bezinteresownie, nie otrzymuje za swoją pracę wynagrodzenia. Otrzymuje za to dużo więcej. Uczniowie – wolontariusze odczuwają ogromną satysfakcję z niesienia pomocy innym. Dodatkowym celem jest kształtowanie charakteru wolontariusza, pielęgnowanie takich cech, jak odpowiedzialność, obowiązkowość, bezinteresowność, wrażliwość. Rozwija się empatia i tolerancja, otwartość na potrzeby innych. Pojawia się zrozumienie. Młodzi wolontariusze uczą się budować więzi. Mogą podarować komuś innemu swój czas i uwagę. 

Wzrasta kreatywność, twórcze myślenie i działanie oraz poczucie własnej wartości, wiary w siebie i swoje możliwości. Pojawia się poczucie bycia potrzebnym. Pozytywne więzi, doświadczenie, nowe umiejętności, współpraca – to postawy prospołeczne, które kształtują uczniów jako świadomych członków społeczności, pokazują, jak wiele od nas zależy. 

 

2 Dobry przykład. Prezentuj… się


Uczmy dzieci lokalnego patriotyzmu. Oczywiście tego od miłości do języka i historii, tego od wielkich rocznic i miejsc pamięci narodowej – też. Ale przede wszystkim uczmy, że podstawą życia w społeczeństwie jest szacunek dla drugiego człowieka, gotowość do niesienia pomocy, tolerancja. Wspólnie z rodzicami naszych uczniów poszukajmy kogoś, kto jest samotny, potrzebujący i otoczmy go opieką, taką, jaką potrafimy, na miarę uczniowskich możliwości. Może to być pomoc w domowych porządkach. Uczniowie chętnie odkurzą mieszkanie, wyrzucą śmieci, zrobią zakupy. Starsze osoby docenią też po prostu towarzystwo młodzieży, której mogą opowiedzieć o swojej młodości, służyć radą. Dla uczniów to najcenniejsza lekcja historii, kultury, savoir-vivre’u, często pięknej polszczyzny, ilustrowana starymi fotografiami. Kilka razy w roku, np. z okazji świąt czy Dnia Babci, społeczność szkolna może przygotować wspólny prezent. 
 

Prezentujemy – przepis


Potrzebne:

  • szkolny koordynator wolontariatu, 
  • grupa wolontariuszy odpowiedzialnych, odważnych, empatycznych, pracowitych, 
  • zgoda dyrektora szkoły, 
  • podopieczna/podopieczny, 
  • umowy z wolontariuszami i ich prawnymi opiekunami, 
  • kodeks wolontariusza (najlepiej sporządzony wspólnie z uczniami), 
  • chęć niesienia pomocy, pozytywne nastawienie, 
  • zaangażowani rodzice uczniów. 

Sposób działania
Najpierw ogłaszamy akcję wśród społeczności szkolnej. Wypisujemy produkty, które będ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy