Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

11 października 2018

NR 102 (Październik 2018)

Postawa 3X –czy może być atrakcyjna dla uczniów?

0 256

Okres dorastania to czas eksperymentowania, doświadczania, inicjowania. Zachowania ryzykowne związane z przyjmowaniem różnorodnych substancji (alkohol, narkotyki, leki) są poniekąd uważane za normalne, charakterystyczne dla młodzieńczego wieku. Są jednak młodzi ludzie, którzy świadomie wybierają postawę pełnej abstynencji. Co nimi kieruje?


Powodów sięgania po różnego rodzaju używki jest wiele, a jako najważniejsze można wymienić: chęć poczucia się dorosłym, ciekawość, pragnienie ucieczki od problemów, wprowadzenie się w stan relaksu, nabycie śmiałości, doznanie ryzyka, manifestowanie buntu, wpływ grupy rówieśniczej. W związku z tym abstynencja wśród nastolatków nie jest częsta. 

Co to za grupa?

Młodzi 3X to nietypowi abstynenci, czyli tacy, którzy są powściągliwi, wstrzemięźliwi i się powstrzymują. Nie są to też osoby, które wybierają abstynencję w następstwie uzależnienia. Klasyczne definiowanie abstynencji przedstawia ją niejako w negatywnym świetle, jako konieczność rezygnacji ze spożywania alkoholu czy zażywania narkotyków lub też przyjmowania leków. Przedmiotem abstynencji mogą być również: rzeczy uznane przez środowisko za szkodliwe, środki poprawiające samopoczucie lub oszałamiające, inne zachcianki, jedzenie, seks. Na pejoratywny obraz tego zjawiska ma wpływ również definicja zespołu abstynencyjnego; chociaż nie można bezpośrednio wiązać jej z samą abstynencją, to zespół jest niejako jej częścią. Definicja ta brzmi: „Zespół objawów psychicznych i fizycznych występujący po nagłym odstawieniu większości leków prowadzących do zależności, powodujący gwałtowny niepokój, lęk, dysforię, bezsenność, drżenie całego ciała, bóle mięśniowe, zaburzenia wegetatywne, głównie ze strony układu krążenia i pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, kołatanie serca, przyspieszenie akcji serca, spadek ciśnienia krwi, zlewne poty”1.
Do powszechnie uznanych przyczyn abstynencji należą:

  • borykanie się z problemem uzależnienia,
  • doświadczenie uzależnienia bliskiej osoby, bycie dorosłym dzieckiem 
  • alkoholika (DDA),
  • zażywanie antybiotyków (abstynencja chwilowa),
  • przesłanki religijne,
  • ciąża, 
  • wzorce rodzinne.

Autorem terminu „postawa 3X” jest Dominika Łęcka. Oznacza on zespół zachowań, myśli i emocji wynikających z traktowania abstynencji jako wartości samej w sobie, które odnoszą się właśnie do niej, a nie do przedmiotu abstynencji. Taki sposób rozumienia zjawiska pozwala spojrzeć na nie w kontekście społecznym, na jego dynamikę, a zwłaszcza pola konfrontacji, konsensusu i kompromisu w odniesieniu do innych ludzi. W chwili, kiedy abstynencja staje się wartością samą w sobie, a więc elementem kultury, podlega także procesom zachodzącym w tym obszarze. Abstynencja jako cecha, czyli zespół zachowań konkretnego człowieka, określana jest jako wybór oraz umiejętność i potencjał. Osoba wybierająca abstynencję charakteryzuje się wielką świadomością, a jej decyzja jest dobrowolna. 

Postrzeganie postawy 3X przez rówieśników

Rówieśnicy twierdzą, że to osoby raczej smutne, u których dominuje lęk przed nowymi doświadczeniami, ceniące prawdomówność. Ponieważ abstynenci nie utrzymują zażyłych relacji z kolegami, są traktowani jak nudziarze, niepotrafiący sprzeciwić się zasadom. Takie podejście powoduje, że nie są zapraszani na imprezy, ponieważ rówieśnicy z góry zakładają, że osoby żyjące w abstynencji nie będą się dobrze bawiły. Ponadto można wymienić następujące cechy lub zachowania, które w powszechnej opinii charakteryzują młodzież 3X:

  • szanują rodziców, jednocześnie się ich bojąc,
  • większość czasu poświęcają nauce i szkole,
  • są dobrze wychowanymi dziećmi, pochodzącymi z tzw. dobrych domów i bogatych rodzin,
  • uważają się za lepszych od innych,
  • nie tolerują braku abstynencji,
  • negują osoby, które piją i palą, nie chcą przebywać w ich towarzystwie,
  • nie wiedzą, czym jest przyjemność lub jej nie potrzebują,
  • wybierając abstynencję, ograniczają własną wolność, a w konsekwencji będą niespecjalne wspomnienia z młodości,
  • zwani są maminsynkami, mającymi wysokie poczucie własnej wartości, które wyklucza przebywanie z młodzieżą używającą,
  • nie potrafią się bawić z natury, dlatego unikają spotkań towarzyskich, nie chodzą na imprezy, izolują się od rówieśników, czynią to w pewnym sensie ze strachu, że będą narażeni na namawianie,
  • są samotnikami z wyboru,
  • ich przypadkowy udział w imprezie z osobami używającymi wyklucza zabawę, gdyż komunikacja tych grup jest zaburzona,
  • biorą udział w imprezach tylko po to, by obserwować młodzież używającą i zbierać na jej temat kompromitujące dane, które następnie wykorzystują (takie postrzeganie powoduje niechęć z powodu przekonania o donosicielstwie, braku lojalności),
  • najlepiej czują się w towarzystwie osób podobnych do nich,
  • są pomocni w przypadku konieczności odwo...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy