Praca terapeutyczna z nastolatkiem doświadczającym bullyingu

Bullying, w przeszłości określany jako mobbing, charakteryzuje się szeroką gamą mechanizmów przemocy grupowej w środowisku rówieśniczym. 

Zjawisko identyfikowane jest najczęściej w grupach szkolnych i spełnia następujące kryteria przemocy: 

• działanie celowe ukierunkowane na wyrządzenie krzywdy emocjonalnej i/lub fizycznej,
• pomiędzy sprawcą a doświadczaną przemocą (jednostką lub grupą) występuje dysproporcja siły.

Starsze koncepcje definiują przemoc jako mechanizm wymagający również powtarzalności i ograniczonej możliwości lub braku możliwości obronienia się ofiary. Badania i doświadczenia kliniczne wskazują, że jednorazowe wyrządzenie krzywdy przez osobę (grupę), z któ­­­­­­rą ktoś jest w relacji zależności (jak 
ma to miejsce w szkole), może po­­wodować poważne konsekwencje emocjonalne.

Bullying występujący w szkołach można podzielić na: 

• przemoc werbalną, bezpośrednią: wyzwiska, upokorzenia, prześmiewanie, zastraszanie, krzyczenie;
• przemoc w postaci biernej agresji: obmawianie, plotkowanie, izolowanie, wykluczanie z grupy, wzbudzanie niechęci osób/klasy do określonej osoby lub grupy;
• przemoc bezpośrednią, czynną: fizyczne zaczepki, popychanie, szturchanie, uderzenia, zmuszanie do bójek;
• cyberprzemoc: ośmieszanie, poniżanie, wykluczenie na fo­­rach, grupach w świecie cyfrowym;
• przemoc ekonomiczną: zabieranie książek, rzeczy osobistych, pieniędzy.

Bullying, jak każda przemoc, po­­cią­­ga za sobą szereg konsekwencji psychologicznych, począwszy od nasilonego stresu, poprzez dolegliwości somatyzacyjne, zaburzenia lękowe, depresyjne, skończywszy nierzadko na próbach samobójczych. 

Ważne!
Z danych wynika, że uczniowie niemal każdej badanej szkoły doświadczają okazjonalnie lub regularnie przemocy rówieśniczej. Jeśli uwzględnimy wyniki badań wskazujących, że w szkole przemoc rówieśnicza spotyka od 30% do 50% uczniów i podobna jest też liczba sprawców, a dodatkowo uczestniczą w niej świadkowie, to można przypuszczać, że każdy uczeń jest dotknięty zjawiskiem (zachodzącym w jego bliskim otoczeniu, w którym spędza średnio kilkadziesiąt godzin tygodniowo) i doświadcza w związku z nim trudnych emocji, również jako obserwator.

Zjawisko bullyingu jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia dzieci i młodzieży, o czym świadczą następujące fakty: 

• Dzieci i młodzież posiadają zdecydowanie mniejsze umiejętności do radzenia sobie ze stresem, trudnymi emocjami, interpersonalną przemocą i są narażone w związku z tym na szerszą gamę problemów psychologicznych.
• Oprócz masowego zjawiska przemocy rówieśniczej dziejącej się w szkołach, w których brakuje przygotowanej kadry, a także narzędzi systemowych do radzenia sobie z tego rodzaju zjawiskiem, dodatkowo internet jest obszarem jeszcze słabiej kontrolowanym w kontekście cyberprzemocy. Na obecnym eta...