Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia rozwoju zawodowego

22 czerwca 2018

NR 100 (Czerwiec 2018)

Sekrety udanego urlopu

0 291

Już za chwilę wakacje. Dla nauczycieli to najlepszy czas, by podładować baterie, wypocząć i nabrać sił przed nowym rokiem szkolnym. W jaki sposób to zrobić, by osiągnąć najlepsze wyniki?

Wbrew pozorom odpoczywać, aby naprawdę wypocząć, też trzeba umieć. Liczy się tutaj nie tylko to, co robimy (oraz czego nie robimy), ale również to, czy mamy… odpowiednie nastawienie. Jak więc zaplanować wakacyjny urlop, aby najwięcej na nim skorzystać?

Kwestia nastawienia

Nasze podejście do urlopu może okazać się naprawdę istotne. Czasem łatwo jest nam wzbudzić w sobie odpowiednie nastawienie, a czasem musimy je przemyśleć i przepracować – zwłaszcza gdy mamy tendencję, by w czasie wolnym często myśleć o pracy czy zamartwiać się różnymi sprawami. Nasz urlop przyniesie nam tym więcej korzyści, im bardziej w jego trakcie nasza głowa będzie wolna od zmartwień. A zatem:

  • Daj sobie prawo do wypoczynku. Masz prawo odpocząć i zrelaksować się po długim, pracowitym roku. Pamiętaj o tym, planując urlop, i później, realizując ten plan. Powiedz sobie: „Jestem na urlopie, nic nie muszę”.
  • Daj sobie prawo do skupienia się na swoich potrzebach. Być może postanowisz w czasie wakacji zrealizować jakieś zadania, na które w ciągu roku szkolnego nie masz czasu, np. remont kuchni. Pamiętaj jednak, aby znaleźć równowagę między obowiązkiem a przyjemnością – i że to odpoczynek powinien być twoim 
  • priorytetem.
  • Uświadom sobie, że odpoczynek jest istotny dla jakości pracy. Jeśli masz wysokie poczucie obowiązku i uważasz, że w czasie wolnym też trzeba zajmować się czymś konkretnym i konstruktywnym, przez co trudno przychodzi ci „nicnierobienie”, pamiętaj, że od jakości twojego wakacyjnego urlopu w dużym stopniu zależy twoja efektywność przez cały kolejny rok. Jeśli wypoczniesz latem, od września będziesz pracować z większą energią, entuzjazmem i bardziej kreatywnie, co przełoży się na wyniki.
  • Złap dystans emocjonalny. Postaraj się na czas urlopu odłożyć sprawy szkoły. Nie planuj na ten okres żadnych zawodowych obowiązków i staraj się nie rozmyślać ani nie rozmawiać zbyt wiele o sprawach, które dotyczą pracy – skup się na odpoczynku, hobby, ciekawych aktywnościach. Jeśli trudno ci się oderwać myślami od szkoły, staraj się tak planować urlop, by atrakcyjne zajęcia, które podejmiesz, absorbowały Twoją uwagę.

Ile czasu na urlop?

Naprawdę efektywny urlop powinien trwać przynajmniej dziesięć dni, choć jeszcze lepiej, jeżeli będą to pełne trzy tygodnie. Jeśli więc mamy na wakacje różne inne plany, postarajmy się wykroić te trzy tygodnie, na które nie będziemy planować żadnych obowiązków. Jeśli mamy dzieci, a czujemy, że dobrze nam zrobi chwila odpoczynku od roli rodzica, dobrze jest zaplanować urlop w tym czasie, kiedy nie będziemy mieć ich pod swoją opieką (np. gdy będą na koloniach lub u dziadków).
W trakcie trzytygodniowego urlopu poświęcamy pierwszy tydzień na adaptację do nowych, urlopowych warunków, drugi – na faktyczny wypoczynek z całkowicie wolną głową, a trzeci, ostatni – na ponowną adaptację do normalnego trybu życia. Te dwa okresy adaptacyjne – na początku i na końcu urlopu – są bardzo ważne, abyśmy faktycznie dobrze funkcjonowali w zmienionych warunkach, przestawili się z „trybu pracy” na „tryb urlopowy” i odwrotnie.
Gdy nie mamy możliwości wyjechać na całe trzy tygodnie, warto zaplanować sam wyjazd na środkowy tydzień, a dwa adaptacyjne etapy (poprzedzający i następujący) przejść w domu, np. relaksując się i wysypiając, podejmując jak najwięcej lubianych przez siebie aktywności, a domowe obowiązki ograniczając do niezbędnego minimum.
Jeśli jednak nie uda nam się wypoczywać przynajmniej przez dziesięć dni pod rząd, trudno – w takiej sytuacji staramy się jak najlepiej wykorzystać ten czas, który mamy do dyspozycji, a również na tym zyskamy.

Dobry plan na urlop

Na szczęście, żeby dobrze wypocząć, nie trzeba jeździć na zagraniczne wycieczki ani planować wyjątkowych atrakcji. Pomocna jest jednak dobra znajomość samego siebie – tego, co lubimy, co sprawia nam przyjemność, co nas relaksuje. To powinny być najważniejsze kryteria naszych wakacyjnych wyborów. A oto, o czym warto pamiętać, planując urlop.

  1. Zmiana otoczenia

Wypoczynek poza domem, choćby na działce czy u rodziny, znacząco ułatwia nam przejście w „tryb urlopowy”, ponieważ w mniej znanym otoczeniu łatwiej jest nam wyjść z kolein codziennej rutyny, zmienić nastawienie i plan dnia. Decydując się na wybór otoczenia, warto wziąć pod uwagę osobiste preferencje oraz to, w jakim otoczeniu jesteśmy na co dzień. Osoby bardziej introwertyczne częściej preferują zaciszne, spokojne otoczenie, natomiast ekstrawertyczne – takie, w którym jest więcej bodźców, ludzi, dużo się dzieje. Dobrze jednak, aby było ono w jakiś sposób odmienne od tego, co widzimy na co dzień, czyli jeśli przykładowo mieszkamy nad morzem, jedźmy nad jezioro lub w góry, jeśli na wsi – jedźmy do miasta itp. Gdy nie mamy możliwości wyjazdu, możemy urozmaicić swoje otoczenie w inny sposób – jak najwięcej przebywając w atrakcyjnej okolicy poza domem. Warto rozejrzeć się w poszukiwaniu interesujących miejsc w swoim otoczeniu (np. na łonie natury, w mieście) czy nawet na nowo odkryć działkę lub przydomowy ogródek.

  1. Zróżnicowana aktywność

Wciąż popularne jest przekonanie, że udany urlop polega na „nicnierobieniu” lub przeciwnie – że powinniśmy go w maksymalnym stopniu wykorzystać na intensywną aktywność. W rzeczywistości jednak warto poszukać złotego środka. Udany urlop opiera się bowiem na zróżnicowaniu aktywności. Powin-
niśmy znaleźć czas na: 

  • ruch na świeżym powietrzu (spacery, zwiedzanie, jazda na rowerze, pływanie itp.),
  • spokojny relaks (drzemka, opalanie),
  • ulubione przyjemności (hobby, słuchanie muzyki, gry), 
  • aktywność towarzyską (przebywanie z ludźmi, których towarzystwo ma na nas dobry wpływ, w takiej formie i dawce, jakiej potrzebujemy – mniejszej lub większej),
  • aktwność umysłową (czytanie książki, wizyta w muzeum, twórczość). 

Pamiętajmy jednak, że aktywność fizyczna nie powinna być zbyt forsowna, należy dopasować ją do naszych potrzeb i możliwości. Umiarkowany wysiłek relaksuje i poprawia nastrój, ale zbyt intensywny – męczy. Cenne są także nowe doświadczenia (robienie lub próbowanie czegoś po raz pierwszy) i eksploracja nowych miejsc. Taki zróżnicowany urlop wszechstronnie odpowiada na nasze potrzeby, pozwala skutecznie wypocząć i sprawia, że uważamy go za dużo bardziej udany, niż kiedy wkrada się w niego monotonia.

  1. Intensywność przeżyć dopasowana do naszej osobowości

Ludzie różnią się między sobą zapotrzebowaniem na intensywność bodźców. Jedni potrzebują stałej stymulacji i silnych doznań, inni przeciwnie – preferują spokój i umiarkowaną stymulację, jeszcze inni są gdzieś pośrodku. Ważne, aby nasze plany urlopowe uwzględniały te potrzeby i preferencje. Przykładowo jeśli jesteś-
my introwertyczni i cenimy sobie spokój, wybierzmy na urlop raczej spokojną okolicę, ale jeśli chcemy zwiedzić duże miasto, poszukajmy takiego noclegu, który będzie dawał możliwość wyciszenia się i relaksu po obfitym w bodźce dniu. Z kolei gdy jesteśmy ekstrawertyczni, idealne będą dla nas miejsca ruchliwe, gdzie dużo się dzieje, natomiast jeśli jedziemy w zaciszne miejsce, zapewnijmy tam sobie różne odpowiadające nam aktywności 
(np. sport) oraz towarzystwo. Niezależnie od tego, jaki mamy temperament, pamiętajmy o tym, że każdy z nas potrzebuje przynajmniej chwili na wyciszenie się i relaks.

  1. Zdrowy sen

To, czy nasz sen jest wystarczająco długi i zdrowy, ma ogromne znaczenie dla naszego zdrowia, samopoczucia (w tym odporności na stres) i funkcji poznawczych – a więc i dla efektywności pracy. Planując urlop, warto więc uwzględnić konieczność wysypiania się. Niestety, nie jest tak, że zarwaną noc możemy odespać dzień później; konsekwencje niewyspania możemy odczuwać jeszcze przez kilka dni. Średnie zapotrzebowanie na sen u osoby dorosłej wynosi od siedmiu do dziewięciu godzin na dobę (nie zaleca się spa...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy