Wolność to nie znaczy zawsze to samo

Lekcja wychowawcza z pomysłem

„Wolność kocham i rozumiem”. Czy na pewno? Czy wszyscy rozumiemy wolność tak samo i tyle samo dla nas znaczy? Chcemy być wolni, uczymy nasze dzieci dokonywania wyborów, poruszania się w świecie, odważnej realizacji pragnień. Reklamy nieustannie przypominają nam, że nasza wolność powinna być nieograniczona. „Siedź, jak chcesz”, „Możesz wszystko”, „Just do It”.

Słysząc tego typu zapewniania, młodzi ludzie konfrontują je z rzeczywistością i dochodzą do wniosku, że ich swoboda jest ograniczana znacznie i niesłusznie, a rodzice i nauczyciele nie respektują prawa dzieci do postępowania zgodnie z ich własną wolą, z definicji wolną. 

POLECAMY

Wolność od… do… 

Paradoksalnie hasła odwołujące się do naszego poczucia (i pragnienia) wolności w ten właśnie sposób próbują ją ograniczać, bowiem wolność to nie tylko możliwość wyboru, ale przede wszystkim świadome korzystanie z tej możliwości.
Znamy zapewne wszyscy dwie koncepcje wolności Isaiaha Berlina: wolności „do” i wolności „od”. O wolności „od” Berlin pisze: „Być wolnym w tym sensie oznacza, że nikt nie wtrąca się w moje sprawy”. Wolność „do” „wynika z pragnień jednostki chcącej być panem swojego losu. Życzę sobie, aby moje życie i decyzje zależały ode mnie, a nie od sił zewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju. Chcę być narzędziem swojej, a nie cudzej woli. Chcę być podmiotem, a nie przedmiotem”.
Człowiek wolny to taki, który realizuje cele niezależnie od ograniczeń. Nie znaczy to jednak, że ignoruje zakazy, nagina zasady. Przeciwnie – poszukuje możliwości pomimo istnienia barier w ich obrębie. 
Wszyscy wiemy, co znaczy słowo lockdown. Nie mogliśmy wyjść do klubu, aerobic z ulubioną trenerką w towarzystwie przyjaciółek był niemożliwy. Czy w związku z tym usiedliśmy na kanapie z miseczką chipsów? A może skorzystaliśmy z przysługującego nam prawa do wolności wyboru. Nie możemy zmienić tej sytuacji, ale możemy zmienić swoją postawę wobec okoliczności. Poćwiczę w domu, potańczę, pobiegam w parku, wybiorę się na spacer do lasu....

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy