Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rozwój i dobrostan

15 grudnia 2021

NR 129 (Grudzień 2021)

Zalety pracy w małych grupach seminaryjnych. Co do praktyki szkolnej wnoszą spotkania stałej grupy współpracujących nauczycieli?

0 275

Praca nauczyciela i nauczycielki jest trudna metodycznie i bardzo obciążająca emocjonalnie. Niestety, naszą pracę z uczniami w większości prowadzimy samotnie. Jak tę tradycję zmienić w mało obciążający nauczycieli sposób?

Przyzwyczailiśmy się tak pracować. Wprawdzie są zespoły przedmiotowe, a czasami zadaniowe, ale w naszej pracy działamy głównie w pojedynkę. Pracując samotnie, nie mamy możliwości korzystania z wzajemnej pomocy i inspirowania się nawzajem. Nie tworzymy też sobie przestrzeni do podejmowania indywidualnej i grupowej refleksji oraz uwspólniania naszego myślenia o tym, jak uczą się nasi uczniowie i nasze uczennice oraz jak uczymy się my. 
Uczenie się we współpracy osób dorosłych to szerokie zagadnienie, dlatego w tym artykule skupiliśmy się wyłącznie na jednym elemencie – pracy w małych, stałych grupach nauczycielskich lub dyrektorskich. W Centrum Edukacji Obywatelskiej, w programie „Szkoła ucząca się” mamy dobre doświadczenia z systematycznej pracy w takich grupach, dzielimy się zatem naszymi refleksjami oraz opiniami osób korzystających z tej formy współpracy nauczycielskiej. 

POLECAMY

Małe grupy nauczycieli i dyrektorów w praktyce „Szkoły uczącej się”

Od kilku lat w programie nastawionym na rozwój szkół we wdrażaniu oceniania kształtującego upowszechniamy pracę grup nauczycieli – międzyszkolną i szkolną. Dzieje się to na kursach Nauczycielskiej Akademii Internetowej (nauczyciele i nauczycielki z różnych szkół, uczący tych samych lub zbliżonych przedmiotów), w programach całościowego rozwoju szkoły (liderzy z różnych szkół, liderzy i nauczyciele z tej samej szkoły) oraz na Studiach Podyplomowych Liderów Oświaty (dyrektorzy i wicedyrektorzy z różnych szkół w Polsce). Celem spotkań w małych grupach jest przede wszystkim doskonalenie nauczania i zarządzania szkołą.
Do podobnych spotkań w małych grupach zachęcamy także w szkole – mogą one mieć różny format (np. rozmowy o nauczaniu, nauczycielski coaching grupowy) czy tematykę (uczenie się uczniów, bieżące wyzwania wychowawcze, metodyka i nasz warsztat pracy). Ważne jest, by grupy były prowadzone systematycznie i w miarę w stałym składzie. Sprawdziło się, że efektywnie pracują grupy liczące od pięciu do ośmiu osób, które przez pewien czas regularnie się spotykają, np. co miesiąc na 1–1,5 godziny.
W tworzeniu grup przyjęliśmy trzy kluczowe zasady: 

  • wspólnota roli i doświadczeń,
  • stały skład, 
  • brak relacji formalnej zależności.

W czasie spotkań w małych grupach dbamy o to, aby:

  • każdy z uczestników miał równy udział w spotkaniu i mógł liczyć na uwagę innych uczestników,
  • grupę prowadził oszczędny w słowach i niedominujący facylitator,
  • uczestnicy często rozmawiali w parach.

Dlaczego mała grupa?

Celem pracy w małych, stałych grupach jest przede wszystkim stworzenie bezpiecznej przestrzeni do wzajemnego wspierania się nauczycieli lub dyrektorów szkół. Tylko mała grupa, w której wszyscy się uważnie słuchają i wszyscy mają możliwość dzielenia się planami i doświadczeniami, pozwala stworzyć klimat wzajemnej akceptacji, w którym jest miejsce na to, by pomyśleć, a następnie powiedzieć, co by się chciało zrobić lepiej lub inaczej.

„Praca w małych grupach prowadzona w SPLO przekonała mnie, że nie jestem sama. Cenię stały kontakt, mogę się zatrzymać i przeanalizować, co było i co nastąpi. Uzyskuję wiele inspiracji od innych dyrektorów i mam okazję dzielić się doświadczeniem z innymi”.
Joanna Walczak, 
dyrektorka ZSOT w Lublińcu, wykładowczyni na Studiach Podyplomowych Liderów Oświaty

Uczenie się jest procesem społecznym. Słuchając i wczuwając się w doświadczenia innych, uczestnicy uczą się o wiele więcej, niż tylko analizując własne doświadczenia, i mają dostęp do różnych perspektyw, sposobów myślenia, wrażliwości.

„Spotkanie w małej grupie pozwala na większą swobodę, daje także możliwości częstszego reagowania na to, co mówią inni i zabierania głosu, stwarza warunki do lepszego rozumienia omawianego problemu. Przekonałam się, że małe grupy dają możliwość lepszego wykorzystania czasu.
Taka forma spotkania, to również korzyści dla mnie prowadzącej spotkanie w małej grupie, zyskuję czas na kontakt osobisty z każdym uczestnikiem i wzrasta moje uczucie satysfakcji z przebiegu spotkania”.
Jolanta Gęca, 
nauczycielka wychowania fizycznego w SP nr 40 im. Lubelskiego Lipca 1980 w Lublinie, mentorka w kursie „OK zeszyt”

Opowiadanie o swojej pracy – zamiarach i doświadczeniach – pozwala też uświadomić sobie swoje plany i poddać refleksji swoje doświadczenia.

Rola osoby prowadzącej

Osoba prowadząca grupę wykazuje się empatią w stosunku do poczynań członków grupy, służy pomocą i zachęca do d...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy