Dołącz do czytelników
Brak wyników

Twarzą w twarz

27 czerwca 2018

NR 96 (Luty 2018)

Spektrum autyzmu czy człowieczeństwa?

0 113

Rozmowa z Joanną Ławicką, autorką nowego cyklu artykułów poświęconych tematyce spektrum autyzmu

Pani Joanno, rozpoczynamy w Głosie Pedagogicznym cykl artykułów Pani autorstwa poświęconych ASD. Jak rozpoczęła się Pani praca z osobami ze spektrum autyzmu?
Swoją ścieżkę zawodową zaczęłam jeszcze podczas studiów na Uniwersytecie Adama Mickiewicza. Na trzecim roku mieliśmy zajęcia dotyczące wsparcia dzieci ze spektrum autyzmu i ich rodzin. W ramach tego przedmiotu, obowiązywało nas wiele godzin praktyk w domach podopiecznych. Po zakończeniu swoich godzin, otrzymałam od wykładowcy propozycję kontynuowania pod superwizją moich działań. To było duże wyróżnienie, niewiele osób dostało taki kredyt zaufania. Od tamtej pory niezmiennie, przez ponad 12 lat, pracuję z osobami ze spektrum. Byłam terapeutą domowym, nauczycielem, wychowawcą, pedagogiem w szkole specjalnej i niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, którą prowadziliśmy przy naszej Fundacji.
Od samego początku prowadzę także pracę naukową. Podczas studiów otrzymałam nagrodę za swoje badania nad wpływem uszkodzenia mózgu na rozwój rysunku dziecka. Jestem także szkoleniowcem, trenerem, wykładowcą oraz twórcą programów edukacyjnych i terapeutycznych. Na Uniwersytecie Opolskim obroniłam pracę doktorską, przedstawiającą komplementarny system wsparcia uczniów o wybitnych zdolnościach poznawczych, z problemami rozwojowymi, zagrożonych niepowodzeniem szkolnym z tego powodu. 

Czy mogłaby Pani przybliżyć nam działalność Fundacji?
Fundacja Prodeste istnieje od 2008 r. W tym, już dość długim, okresie naszej działalności, przeszliśmy bardzo wiele zmian. Jak większość ośrodków w Polsce, zaczynaliśmy od pracy w jednym z bardziej znanych na świecie systemów – opartym o metodę TEACCH i stymulację sensoryczną wg Delacato. Przez lata odkrywaliśmy jednak, że nie jest to właściwy kierunek. Zaobserwowaliśmy, że typowa terapia w gabinecie to droga do nikąd. Od lat rozwijamy metodykę wsparcia i terapii opartą o podejście rozwojowe i poznawcze. Zgodnie z najnowszą światową wiedzą traktujemy spektrum autyzmu jako wariant rozwojowy występujący we wszystkich populacjach. Kierujemy się ideą, że człowiek, a zwłaszcza mały człowiek, ze spektrum potrzebuje przede wszystkim wsparcia, a nie terapii. Konieczność wdrażania terapii pojawia się dopiero wówczas, gdy w rozwoju danej osoby pojawią się istotne komplikacje. Najczęściej są to stany depresyjne, depresja, inne problemy afektywne, czasem związane z rozwojem tożsamości i osobowości. To bardzo trudne, gdyż nie ma na świecie określonych jednoznacznie standardów pracy psychoterapeutycznej z osobami ze spektrum autyzmu. Wiemy, że odmienny rozwój w sferach percepcyjnej, emocjonalnej, komunikacyjnej i poznawczej powoduje konieczność stosowania nowego podejścia. Wszystkie nurty psychoterapeutyczne stosują narzędzia opracowane na potrzeby osób o typowym rozwoju. Wraz z Ewą Dobiałą, psychiatrą i psychoterapeutą transkulturowej psychoterapii pozytywnej, pracujemy nad nowymi standardami. To niełatwe zadanie, ale mamy mocny wielospecjalistyczny zespół. Jednocześnie bardzo intensywnie rozwijamy wdrażanie wsparcia rozwojowo-poznawczego  w rodzinie i środowisku. Widzimy, jak ważne jest, aby to najbliżsi dostali narzędzia do codziennego wspierania dziecka. Tak, by można było uniknąć wspomnianych, bardzo trudnych i niepotrzebnych konsekwencji rozwojowych i emocjonalnych. Prowadzimy spotkania specjalistyczne dla rodziców, psychoedukację członków rodzin, młodzieży i dorosłych ze spektrum. Wprowadziliśmy nowe, komplementarne rozwiązania diagnostyczne, które pozwalają diagnozowanym dzieciom i ich rodzicom unikać zbędnego stresu. Dwa razy w roku organizujemy turnusy edukacyjno-terapeutyczne dla rodzin oraz wiele turnusów kolonijnych dla dzieci ze spektrum. Stwarzamy także dorosłym okazję do lepszego poznania siebie podczas wyjazdów „Asy na wczasy”. Dla wielu dorosłych uczestników jest to często pierwsza okazja do samodzielnego wyjazdu bez opiekunów. Bardzo stawiamy na rozwój samoświadomości i tożsamości. Oprócz tego realizujemy liczne projekty edukacji kulturalnej, sportowej i turystycznej. Widzimy, jak ważne jest, by osoby ze spektrum mogły w pełni uczestniczyć w życiu społecznym. Jednym z naszych ważnych zadań jest także szkolenie specjalistów i nauczycieli. To wciąż ogromny obszar do zagospodarowania. W naszym kraju tak mocno przyjęły się rozwiązania z poprzednich epok, że bardzo ciężko zmieniać rozumienie i podejście do osób ze spektrum autyzmu. 

Wyjazdy kolonijne organizowane przez Fundację Prodeste

Czy w Polsce osoby z ASD mogą liczyć na wsparcie?
To zależy, jak j...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy