Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie psychiczne uczniów

10 czerwca 2021

NR 125 (Czerwiec 2021)

Dobre praktyki szkolnej ochrony zdrowia psychicznego

7

Szybko zmieniająca się rzeczywistość, natłok informacji, doświadczanie lęku związanego z sytuacją szkolną i domową, trudności emocjonalne w kontaktach rówieśniczych, presja nauczycielsko-rodzicielska oraz „bycie online” spowodowane nauką zdalną – to główne przyczyny wielu trudności i kryzysów doświadczanych przez uczniów w sferze psychicznej. Nic więc dziwnego, że sprawą priorytetową jest dzisiaj kwestia podejmowania przez szkoły i placówki oświatowe skutecznej ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Badania i raporty prezentowane w ciągu ostatnich kilku lat wskazują, że:

POLECAMY

  • na poczucie bezpieczeństwa psychicznego wpływa przejrzysta dla wszystkich kultura organizacyjna szkoły oraz klimat społeczny;
  • tylko czujący się dobrze uczniowie i nauczyciele są gotowi dawać wsparcie i służyć pomocą innym członkom środowiska szkolnego;
  • nauczyciel musi pozostawać w dialogu i gotowości do podejmowania trudnych kwestii w rozmowie z uczniem;
  • w pracy z uczniami istotne jest planowanie działań i rozsądne inwestowanie czasu.

Cykl artykułów poświęconych tym problemom zwracał Państwa uwagę przede wszystkim na szkolną profilaktykę i promocję zdrowia psychicznego. Niniejszy materiał zachęca do czynienia poszukiwań dobrych praktyk i naśladowania ich, czyli korzystania ze sprawdzonych sposobów oddziaływań, które mają realny wpływ na tworzenie w szkole klimatu sprzyjającego zdrowiu psychicznemu uczniów oraz umożliwiają dbanie o ich prawidłowy rozwój i dobrostan. 

Propozycje warte poznania

Autorski program DOBRZE BYĆ (Z) SOBĄ
Realizowany w Szkole Podstawowej w Radowie Małym, program opracowany został przez zespół nauczycieli: Zuzannę Taraszkiewicz, Alinę Tchurz, Ewę Radanowicz, Małgorzatę Budzyńską i Jolantę Kulik. Jego celem jest m.in. redukcja napięć, budowanie siły spokoju, koncentracji i optymizmu poznawczego, poprzez wprowadzenie do codziennej pracy nauczycieli zajęć niestandardowych (mindfulness, circletalks), aż po przełamanie trudności organizacyjnych związanych z wprowadzeniem do planu lekcji szkoły zajęć z uważności, relaksacji czy też aktywnej przerwy. Programem objęci są wszyscy uczniowie szkoły. Jest on zaprojektowany tak, żeby praca odbywała się systematycznie w różnych grupach wiekowych oraz w różnej konfiguracji organizacyjnej. Przedszkole realizuje program codziennie, w dwojaki sposób – raz ze specjalistą i raz z nauczycielem grupy. Szkoła podstawowa w poniedziałek zaczyna zajęcia grupowe dla edukacji wczesnoszkolnej. Pozostałe odbywają się w klasach ze specjalistami oraz z wychowawcami klas w ramach codziennych zajęć i aktywnej przerwy. Klasy IV–VIII, w ramach wydłużonej godziny wychowawczej, tydzień rozpoczynają rozmowami w kręgu – circletalks. Inne zajęcia odbywają się w ramach aktywnej przerwy. Więcej informacji można uzyskać, nawiązując współpracę ze szkołą w Radowie Małym (woj. zachodniopomorskie) oraz z lektury książki dyrektor szkoły Ewy Radanowicz W szkole wcale nie chodzi o szkołę.

Program EPSILON 
Program w całości opiera się na promowaniu zdrowia psychicznego, ukierunkowanego na rozwijanie umiejętności osobistych i społecznych dzieci oraz poprawę psychospołecznego funkcjonowania. Skierowany jest do dzieci w wieku 7–9 lat oraz ich rodziców i wychowawców. Celem jest zapewnienie trwałego poczucia dobrostanu i redukcja zagrożenia patologiami i wykluczeniem społecznym poprzez podniesienie umiejętności życiowych. Program obejmuje 60 godz. podzielonych na trzy moduły: praca z uczniami (24 godz.), praca z wychowawcą (30 godz.), praca z rodzicem (6 godz.). Program prowadzony jest w formie zajęć w klasie szkolnej z wykorzystaniem technik dramy edukacyjnej. Pomiędzy modułami wychowawca utrwala wprowadzone treści programu podczas lekcji wychowawczych i spotkań z rodzicami. Program jest realizowany w oparciu o scenariusze zajęć zawarte w podręczniku. W ramach programu nauczyciele uczestniczą w konsultacjach oraz szkoleniu poświęconym tematom: drama w pracy z grupą, rytuały w pracy z klasą, praca z rodzicami. Więcej informacji na www.centrum-edukacji.eu/dla-was/32-epsilon

Program TRZY KOŁA
Stworzony przez Fundację Wychowawców i Młodzieży „Prom”, program skierowany jest do uczniów szkół podstawowych. Wychowawcy uczestniczą łącznie w trzydniowym szkoleniu prowadzonym przez Fundację. Na pierwsze cztery miesiące pracy otrzymują do przepracowania następujące tematy:

  • Praca nauczyciela nad własną postawą wobec uczniów.
  • Pięć zasad, jak rozmawiać w grupie.
  • Krąg i rundy wypowiedzi.
  • Powiedz nam coś o sobie.
  • Każdy daje swój wkład.
  • Krąg naszych radości i smutków.
  • Pomaganie.
  • Zapobieganie konfliktom i godzenie się.
  • Niebezpieczeństwa i wpływy społeczne (bingo biegane).
  • Animowanie rodziców do współpracy w profilaktyce.

Na dalsze okresy pracy wychowawca tworzy plany według własnych pomysłów, wykorzystując otrzymane materiały. Cele programu to: wzmacnianie więzi społecznych pomiędzy nauczycielami i uczniami, szkołą i rodzicami, rozwijanie pozytywnych relacji społecznych między uczniami oraz wzmacnianie zachowań prospołecznych uczniów, postaw i zachowań prozdrowotnych oraz zmniejszanie zapotrzebowania na zachowania antyzdrowotne. Program pozostawia nauczycielowi swobodę w wyborze technik pracy wychowawczo-profilaktycznej i oferuje mu źródła inspiracji. Zajęcia powadzone są w kręgu i w małych grupach (burze mózgów, odgrywanie ról, rysunki, scenki komiksowe, gry, zajęcia ruchowe i inne techniki aktywizujące), także poprzez kwadranse wychowawcze, migawkowe kontakty na korytarzu, wycieczki, imprezy, akcje klasowe i szkolne, spotkania z rodzicami. Więcej informacji na https://programyrekomendowane.pl/strony/artykuly/trzy-kola,39.

Program profilaktyki zintegrowanej NAWIGACJA W KRYZYSIE – CHROŃ SIEBIE, WSPIERAJ INNYCH
Program powstał w czasie epidemii. Jego celem jest wzmocnienie psychiczne uczniów, wsparcie wychowawcy w budowaniu wspierających relacji w klasie oraz nauczenie uczniów sposobów radzenia sobie w sytuacji kryzysowej. Są to sposoby proste, intuicyjne, łatwe do zastosowania, a zarazem zgodne z wiedzą psychologiczną. W ramach programu uczniowie poznają i są zachęceni do trenowania na dziewięć konkretnych sposobów. Program składa się z dwóch modułów. Pierwszy to moduł badawczy. W badaniach online udział biorą uczniowie, rodzice i nauczyciele. Już po kilku tygodniach wyniki badań z danej szkoły, w formie specjalnie opracowanego kompletu trzech raportów, przekazywane są drogą elektroniczną uczestnikom programu (uczniowie i rodzice otrzymują tylko raporty przeznaczone dla siebie, natomiast...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy