Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie psychiczne uczniów

10 czerwca 2021

NR 125 (Czerwiec 2021)

Dobre praktyki szkolnej ochrony zdrowia psychicznego

89

Szybko zmieniająca się rzeczywistość, natłok informacji, doświadczanie lęku związanego z sytuacją szkolną i domową, trudności emocjonalne w kontaktach rówieśniczych, presja nauczycielsko-rodzicielska oraz „bycie online” spowodowane nauką zdalną – to główne przyczyny wielu trudności i kryzysów doświadczanych przez uczniów w sferze psychicznej. Nic więc dziwnego, że sprawą priorytetową jest dzisiaj kwestia podejmowania przez szkoły i placówki oświatowe skutecznej ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Badania i raporty prezentowane w ciągu ostatnich kilku lat wskazują, że:

POLECAMY

  • na poczucie bezpieczeństwa psychicznego wpływa przejrzysta dla wszystkich kultura organizacyjna szkoły oraz klimat społeczny;
  • tylko czujący się dobrze uczniowie i nauczyciele są gotowi dawać wsparcie i służyć pomocą innym członkom środowiska szkolnego;
  • nauczyciel musi pozostawać w dialogu i gotowości do podejmowania trudnych kwestii w rozmowie z uczniem;
  • w pracy z uczniami istotne jest planowanie działań i rozsądne inwestowanie czasu.

Cykl artykułów poświęconych tym problemom zwracał Państwa uwagę przede wszystkim na szkolną profilaktykę i promocję zdrowia psychicznego. Niniejszy materiał zachęca do czynienia poszukiwań dobrych praktyk i naśladowania ich, czyli korzystania ze sprawdzonych sposobów oddziaływań, które mają realny wpływ na tworzenie w szkole klimatu sprzyjającego zdrowiu psychicznemu uczniów oraz umożliwiają dbanie o ich prawidłowy rozwój i dobrostan. 

Propozycje warte poznania

Autorski program DOBRZE BYĆ (Z) SOBĄ
Realizowany w Szkole Podstawowej w Radowie Małym, program opracowany został przez zespół nauczycieli: Zuzannę Taraszkiewicz, Alinę Tchurz, Ewę Radanowicz, Małgorzatę Budzyńską i Jolantę Kulik. Jego celem jest m.in. redukcja napięć, budowanie siły spokoju, koncentracji i optymizmu poznawczego, poprzez wprowadzenie do codziennej pracy nauczycieli zajęć niestandardowych (mindfulness, circletalks), aż po przełamanie trudności organizacyjnych związanych z wprowadzeniem do planu lekcji szkoły zajęć z uważności, relaksacji czy też aktywnej przerwy. Programem objęci są wszyscy uczniowie szkoły. Jest on zaprojektowany tak, żeby praca odbywała się systematycznie w różnych grupach wiekowych oraz w różnej konfiguracji organizacyjnej. Przedszkole realizuje program codziennie, w dwojaki sposób – raz ze specjalistą i raz z nauczycielem grupy. Szkoła podstawowa w poniedziałek zaczyna zajęcia grupowe dla edukacji wczesnoszkolnej. Pozostałe odbywają się w klasach ze specjalistami oraz z wychowawcami klas w ramach codziennych zajęć i aktywnej przerwy. Klasy IV–VIII, w ramach wydłużonej godziny wychowawczej, tydzień rozpoczynają rozmowami w kręgu – circletalks. Inne zajęcia odbywają się w ramach aktywnej przerwy. Więcej informacji można uzyskać, nawiązując współpracę ze szkołą w Radowie Małym (woj. zachodniopomorskie) oraz z lektury książki dyrektor szkoły Ewy Radanowicz W szkole wcale nie chodzi o szkołę.

Program EPSILON 
Program w całości opiera się na promowaniu zdrowia psychicznego, ukierunkowanego na rozwijanie umiejętności osobistych i społecznych dzieci oraz poprawę psychospołecznego funkcjonowania. Skierowany jest do dzieci w wieku 7–9 lat oraz ich rodziców i wychowawców. Celem jest zapewnienie trwałego poczucia dobrostanu i redukcja zagrożenia patologiami i wykluczeniem społecznym poprzez podniesienie umiejętności życiowych. Program obejmuje 60 godz. podzielonych na trzy moduły: praca z uczniami (24 godz.), praca z wychowawcą (30 godz.), praca z rodzicem (6 godz.). Program prowadzony jest w formie zajęć w klasie szkolnej z wykorzystaniem technik dramy edukacyjnej. Pomiędzy modułami wychowawca utrwala wprowadzone treści programu podczas lekcji wychowawczych i spotkań z rodzicami. Program jest realizowany w oparciu o scenariusze zajęć zawarte w podręczniku. W ramach programu nauczyciele uczestniczą w konsultacjach oraz szkoleniu poświęconym tematom: drama w pracy z grupą, rytuały w pracy z klasą, praca z rodzicami. Więcej informacji na www.centrum-edukacji.eu/dla-was/32-epsilon

Program TRZY KOŁA
Stworzony przez Fundację Wychowawców i Młodzieży „Prom”, program skierowany jest do uczniów szkół podstawowych. Wychowawcy uczestniczą łącznie w trzydniowym szkoleniu prowadzonym przez Fundację. Na pierwsze cztery miesiące pracy otrzymują do przepracowania następujące tematy:

  • Praca nauczyciela nad własną postawą wobec uczniów.
  • Pięć zasad, jak rozmawiać w grupie.
  • Krąg i rundy wypowiedzi.
  • Powiedz nam coś o sobie.
  • Każdy daje swój wkład.
  • Krąg naszych radości i smutków.
  • Pomaganie.
  • Zapobieganie konfliktom i godzenie się.
  • Niebezpieczeństwa i wpływy społeczne (bingo biegane).
  • Animowanie rodziców do współpracy w profilaktyce.

Na dalsze okresy pracy wychowawca tworzy plany według własnych pomysłów, wykorzystując otrzymane materiały. Cele programu to: wzmacnianie więzi społecznych pomiędzy nauczycielami i uczniami, szkołą i rodzicami, rozwijanie pozytywnych relacji społecznych między uczniami oraz wzmacnianie zachowań prospołecznych uczniów, postaw i zachowań prozdrowotnych oraz zmniejszanie zapotrzebowania na zachowania antyzdrowotne. Program pozostawia nauczycielowi swobodę w wyborze technik pracy wychowawczo-profilaktycznej i oferuje mu źródła inspiracji. Zajęcia powadzone są w kręgu i w małych grupach (burze mózgów, odgrywanie ról, rysunki, scenki komiksowe, gry, zajęcia ruchowe i inne techniki aktywizujące), także poprzez kwadranse wychowawcze, migawkowe kontakty na korytarzu, wycieczki, imprezy, akcje klasowe i szkolne, spotkania z rodzicami. Więcej informacji na https://programyrekomendowane.pl/strony/artykuly/trzy-kola,39.

Program profilaktyki zintegrowanej NAWIGACJA W KRYZYSIE – CHROŃ SIEBIE, WSPIERAJ INNYCH
Program powstał w czasie epidemii. Jego celem jest wzmocnienie psychiczne uczniów, wsparcie wychowawcy w budowaniu wspierających relacji w klasie oraz nauczenie uczniów sposobów radzenia sobie w sytuacji kryzysowej. Są to sposoby proste, intuicyjne, łatwe do zastosowania, a zarazem zgodne z wiedzą psychologiczną. W ramach programu uczniowie poznają i są zachęceni do trenowania na dziewięć konkretnych sposobów. Program składa się z dwóch modułów. Pierwszy to moduł badawczy. W badaniach online udział biorą uczniowie, rodzice i nauczyciele. Już po kilku tygodniach wyniki badań z danej szkoły, w formie specjalnie opracowanego kompletu trzech raportów, przekazywane są drogą elektroniczną uczestnikom programu (uczniowie i rodzice otrzymują tylko raporty przeznaczone dla siebie, natomiast...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy