Według Judith L. Herman trauma psychiczna to zdarzenie lub seria zdarzeń, które przytłaczają zdolność jednostki do radzenia sobie, powodując poczucie bezsilności, utratę kontroli oraz zagrożenie integralności fizycznej lub psychicznej. W praktyce oznacza to dziecko przerażone, podające w wątpliwość każdy swój ruch lub wręcz przeciwnie, manifestujące siebie na każdym kroku.
Neurobiologia traumy – co dzieje się w mózgu dziecka
Trauma ma głęboki wpływ na mózg dziecka, zmieniając sposób, w jaki reaguje na stres i przetwarza trudne doświadczenia. Poniżej przedstawiam uproszczoną wersję mechanizmu neurobiologicznego, pokazującą, jak cały proces działa w praktyce.
1 Dysfunkcja osi HPA – trauma powoduje zaburzenia w osi podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA), co prowadzi do nieprawidłowej reakcji układu limbicznego (można go określić jako „emocjonalne centrum” mózgu, ponieważ odpowiada za to, jak odczuwamy i reagujemy na emocje oraz stres).
2 Przewlekłe pobudzenie układu nerwowego – po stresującym wydarzeniu autonomiczny układ nerwowy może pozostać w stanie nadmiernego pobudzenia, zamiast się wyciszyć.
3 Flashbacki i utrwalanie traumy – hipokamp nie kończy prawidłowo przetwarzania traumatycznych wspomnień → organizm „ciągle przeżywa” wydarzenie, co objawia się m.in. flashbackami.
4 Wydzielanie hormonów stresu – przewlekłe pobudzenie skutkuje długotrwałym wydzielaniem kortyzolu i innych hormonów stresu.
5 Znaczenie hipokampa – osoby z mniejszą objętością hipokampa są bardziej podatne na PTSD. Trauma i przewlekły stres mogą z kolei dodatkowo uszkadzać hipokamp → mechanizm samonapędzającego się problemu.
Sygnał
Sygnały, które powinniśmy dostrzec, nie są takie widoczne. Nigdy nie zdarzyło mi się, aby uczeń otwarcie i wprost opowiedział mi o swoich t...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
- Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
- Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
- ...i wiele więcej!
Dołącz do 6000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu prawa oświatowego, pracy z uczniem ze SPE i rozwiązywaniem sytuacji kryzysowych w szkole.
Otrzymuj gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz najnowszymi trendami w edukacji.
