Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

25 sierpnia 2018

NR 91 (Wrzesień 2017)

Peer learning, czyli nauka przez wymianę wiedzy

0 351

W ciągu ostatnich lat zaszły bardzo widoczne zmiany cywilizacyjne wynikające głównie z rozwoju technologii. Taki stan rzeczy niesie za sobą konsekwencje mające wpływ na funkcjonowanie zarówno jednostki, jak i całego społeczeństwa. W wielu dziedzinach poszukuje się nowych, przystających do obecnej rzeczywistości rozwiązań. Również w procesie uczenia się i nauczania wymagane jest podejmowanie innowacyjnych działań, gdyż metody tradycyjne są coraz mniej atrakcyjne dla ucznia i nie przynoszą pożądanych efektów. 

Współczesny uczeń preferuje aktywne metody nauczania i uczenia się, czyli takie, w których aktywnie uczestniczy. Chcąc przedstawić to zjawisko w formie graficznej, można posłużyć się stożkiem Dale’a, który doskonale przedstawia istotę procesu uczenia się i zapamiętywania.

Analizując dane zawarte w piramidzie, można stwierdzić, że najefektywniejszą metodą w relacjach zarówno uczeń – nauczyciel, jak i uczeń – uczeń jest przekazywanie wiedzy innym. Kluczowy jest tutaj fakt, że czynność ta wymaga przyswojenia sobie szerokiego spektrum informacji po to, aby dany materiał przekazać, wytłumaczyć słuchaczom oraz umieć odpowiedzieć na ich czasami zaskakujące pytania.

Stożek Dale’a (źródło: //szymonwieloch.pl/gry-szkoleniowe/)

 

Wykorzystywanie procesu nauczania innych do przyswojenia sobie wiedzy jest elementem metody nazywanej peer learning (ang. peer – rówieśnik, learn – uczyć się), czyli – w wolnym tłumaczeniu – edukacja rówieśnicza. Metoda ta zaistniała dzięki pomysłowi Marka Zuckerberga (założyciela Facebooka), który będąc studentem Harvard University, nie miał zbyt wiele czasu na naukę do egzaminu semestralnego z historii sztuki, dlatego wymyślił rozwiązanie tej sytuacji. Pomocna w uzyskaniu wiedzy do egzaminu miała stać się założona przez niego specjalna witryna internetowa, na której umieścił ilustracje dzieł sztuki, a następnie zaprosił innych studentów do dyskusji. Dzięki temu, że goście zamieszczali istotne informacje, witryna w ciągu kilku godzin stała się ogromnym zasobem materiałów edukacyjnych znacznie wykraczających poza ramy podręcznika. Zuckerberg odniósł sukces na egzaminie i w efekcie nieświadomie stał się twórcą nowej metody nauczania. Wykorzystanie metody peer learning w kształceniu polega na pracy grupowej uczniów, w czasie której mają oni możliwość wzajemnej wymiany informacji i umiejętności, opartych na własnej analizie, z pominięciem formy podręcznikowej. Ponieważ taka praca obejmuje ludzi w podobnym wieku i o zbliżonych doświadczeniach, jej efektem jest dochodzenie do wspólnych wniosków, celów, czyli utrwalenie analizowanych treści. W ten sposób młodzi ludzie rozmawiając ze sobą, przyswajają sobie kompetencje niezbędne do funkcjonowania w obecnej rzeczywistości, a peer learning to nic innego, jak dzielenie się swoimi doświadczeniami i wiedzą z rówieśnikami. Peer learning kształtuje pożądane wartości, takie jak: 

  • umiejętność pracy zespołowej, 
  • zwiększenie aktywności uczniów, 
  • umiejętność rozwiązywania problemów, 
  • wysławiania się, szacunek dla drugiego człowieka, 
  • umiejętność wyrażania własnych poglądów. 

Peer learning jest metodą mającą licznych zwolenników w środowisku zarówno nauczycieli, jak i uczniów. Najczęściej wykorzystywana jest w starszych grupach wiekowych, jednak również młodsze dzieci doskonale radzą sobie z wymianą wiadomości i doświadczeń w celach edukacyjnych.

Wykorzystanie metody peer learning polega na pracy grupowej uczniów, w czasie której mają oni możliwość wzajemnej wymiany informacji i umiejętności, opartych na własnej analizie, z pominięciem formy podręcznikowej. 

W jaki sposób możesz wykorzystać metodę 

  • Po pierwsze – praca na lekcji. Podziel uczniów na 2-osobowe grupy, każdej z grup zadaj inne, na początek proste zadanie. Każda grupa działa samodzielnie, kolejno odwraca się do kolegów z następnej ławki i przekazuje im wynik oraz omawia sposób jego uzyskania, analizując etapy postępowania. Tym samym każdy uczeń pozna rozwiązanie dwóch zadań. Możesz również zadać jedno, to samo zadanie, jednak trudniejsze. Dzięki temu uczniowie będą mogli szczegółowo przeanalizować jego efekt i porozmawiać na temat ewentualnych wątpliwości lub zastrzeżeń. Takie działanie idealnie sprawdza się przed kartkówką, sprawdzianem, testem jako forma powtórzenia wiadomości, ale również podczas omawiania nowego zagadnienia. W przypadku młodszych dzieci proponowałabym, aby każdego dnia wybrać jedno zadanie w zeszytach ćwiczeń lub książce, które uczniowie będą wykonywać zgodnie z tą metodą.
  • Po drugie – proces zespołowy. Podziel uczniów na zespoły 5-, 6-osobowe, najlepiej czynić to w drodze losowania tak, aby decydował przypadek. Dzięki takiemu działaniu istnieje duże prawdopodobieństwo, że uczniowie nie będą się dobierali na zasadzie własnych preferencji i sympatii, co zintensyfikuje potencjał naukowy. Aby opisać metodę, posłużę się przykładem wykorzystania jej podczas lekcji języka polskiego. Należy jednak pamiętać, że możemy stosować ją na dowolnym przedmiocie. Przebieg zajęć: Każdy z członków grupy otrzymuje po jednym egzemplarzu omawianej lektury, ma również do dyspozycji własny zeszyt. Nauczyciel przekazuje uczniom zadania.
  1. Wskaż fragmenty opisujące czas akcji, a następnie pomóż osobie, która wylosowała zadanie 4.
  2. Wskaż fragmenty opisujące miejsce akcji, a następnie pomóż osobie, która wylosowała zadanie 5.
  3. Wyszukaj informacje o autorze, a następnie pomóż osobie, która wylosowała zadanie 6.
  4. Wskaż cechy zewnętrzne głównych bohaterów.
  5. Wskaż cechy charakteru głównych bohaterów. 
  6. Stwórz krótkie streszczenie lektury.

Kolejno każdy z członów grupy przedstawia i omawia wynik swojej pracy, po czym nauczyciel przekazuje uczniom materiały do zrobienia lapbooka, inaczej mówiąc: analogowego laptopa, ręcznie wykonanego poprzez wycinan...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy