Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

28 sierpnia 2018

NR 94 (Grudzień 2017)

Trudne rozmowy na poważne tematy, czyli jak rozmawiać z dziećmi i młodzieżą o AIDS

0 258

Od zawsze choroby przenoszone drogą płciową stanowiły zasadniczy problem nie tylko z punktu widzenia medycyny, lecz także w kwestiach społeczno-psychologiczno-moralno-etycznych, tym bardziej że konsekwencją AIDS może być śmierć, co prowadzi do wyobcowania, naznaczenia i marginalizacji chorych. 

Mimo że tematyka choroby AIDS i zakażenia wirusem HIV nie należy do najłatwiejszych, powinniśmy ją poruszać nawet w najmłodszych grupach wiekowych. Tylko dzięki odpowiedniej edukacji jesteśmy w stanie uchronić naszych uczniów przed problemem. Warto podkreślić, że młodzież jest najbardziej narażona na zachorowanie, gdyż charakterystyczne dla tego wieku jest eksperymentowanie i podejmowanie zachowań ryzykownych, a właśnie osoby przejawiające taką postawę znajdują się w grupie największego ryzyka. To młodzi ludzie są najczęściej „ofiarami” palimpsestu alkoholowego, uprawiają przygodny seks bez zabezpieczeń, decydują się na piercing lub tatuaż; chcąc, by usługa była wykonana jak najtaniej, czynią to w miejscach, w których nie są przestrzegane zasady higieny i bezpieczeństwa. W związku z tym odpowiedzialność za profilaktykę zakażeń HIV i AIDS w dużym stopniu spoczywa na placówkach edukacyjnych i opiekuńczo-wychowawczych. Nie ulega wątpliwości, że do tego typu działań potrzebne są odpowiednia wiedza i przygotowanie. 

W jaki sposób prowadzić działania edukacyjne

  • Po pierwsze, nie zmuszaj – każdy z nas zdaje sobie sprawę, że młodzi ludzie nie lubią być zmuszani do niczego. Postaraj się zatem zainteresować ich tematem, tak aby sami wyciągnęli konstruktywne wnioski. 
  • Po drugie, nie demonizuj – staraj się przekazywać rzetelne informacje, unikaj mitów, które powodują izolację społeczną osób zakażonych oraz prowadzą do strachu przed diagnozą (kształtuje to postawę – nie badam się, lepiej nie wiedzieć). Zapoznaj się z poniższymi informacjami, na ich podstawie możesz przygotować się do zajęć.

Młodzież jest najbardziej narażona na zachorowanie, gdyż charakterystyczne dla tego wieku jest eksperymentowanie i podejmowanie zachowań ryzykownych, a właśnie osoby przejawiające taką postawę znajdują się w grupienajwiększego ryzyka. 

Ważne informacje1

  • HIV (Human Immunodeficiency Virus) = wirus nabytego niedoboru odporności
  • AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) = zespół nabytego niedoboru odporności

HIV to ludzki wirus niedoboru (upośledzenia) odporności, uszkadzający komórki układu odpornościowego, który bez leczenia – po średnio 6–12 latach – prowadzi do wystąpienia AIDS (następstwem zakażenia wirusem HIV jest choroba AIDS). Zakażenie wykryte odpowiednio wcześnie można kontrolować dzięki lekom antyretrowirusowym i w ten sposób zapobiegać rozwojowi choroby.

Zakażenie wirusem może nastąpić trzema różnymi drogami: 

  • płciową – najczęstszym sposobem przenoszenia HIV jest w ok. 90% stosunek seksualny z osobą zakażoną; 
  • pozajelitową – zakażenie może nastąpić przez przetoczenie zakażonej krwi lub preparatów krwiopochodnych, przeszczepy, sztuczne zapłodnienie oraz przez używanie zakażonych igieł i strzykawek (w Polsce odsetek zakażonych przez krew i jej produkty, a także przeszczepy lub sztuczne zapłodnienie, jest niski i wynosi mniej niż 1%); 
  • wertykalną – istnieją następujące drogi: matka – płód, gdyż nie ma bariery łożyskowej; w czasie porodu; w okresie poporodowym podczas karmienia.

Zakaźne płyny: krew, sperma, płyn preejakulacyjny, wydzielina pochwy, mleko matki, każdy inny płyn z domieszką krwi.

Pamiętaj: HIV nie przenosi się przez mocz, ślinę, kał, łzy, pot oraz ukąszenie komara.

HIV nie przenosi się w sytuacjach:

  • picia z tej samej szklanki, używania tych samych sztućców i talerzy,
  • podania ręki,
  • kichania,
  • kąpieli w basenie,
  • zwykłego pocałunku,
  • korzystania z tych samych pomieszczeń (prysznic, toaleta).

W rozwoju choroby można wyróżnić trzy etapy:

  1. Etap bezobjawowy – ma miejsce do kilku tygodni od zakażenia. 
  2. Etap objawów wstępnych – najczęściej po 4 tygodniach pojawiają się objawy ostrej infekcji HIV, zwanej też chorobą retrowirusową, i nie są związane z zakażeniem HIV. Są to najczęściej: powiększone węzły chłonne w obrębie szyi, pod pachami oraz w pachwinach, utrata apetytu i spadek wagi ciała, podwyższona temperatura utrzymująca się dłużej niż tydzień i inne tzw. grypopodobne symptomy. Stwarza to podwójne niebezpieczeństwo, ponieważ chory zazwyczaj nie zdaje sobie sprawy z tego, że jest zakażony. Objawy utrzymują się 1–2 tygodnie, rzadko się zdarza, aby powyższe objawy utrzymywały się dłużej. Od chwili zakażenia po 2–6 miesiącach można wykryć przeciwciała anty-HIV. Ten wczesny okres wykrycia może przynieść najwięcej korzyści w terapii, gdyż liczba zarażonych komórek jest jeszcze mała. Po wczesnej reakcji organizmu na zakażenie przychodzi okres bezobjawowy, czyli stadium tzw. utajonego nosicielstwa. Osoba zakażona ma normalne samopoczucie, wygląda i czuje się dobrze. Po upływie kilku lat, rzadko kilkudziesięciu, obniża się odporność organizmu i występuje pełny obraz chorobowy. 
  3. Pełnoobjawowy zespół chorobowy typowy dla AIDS – czyli ostatnie stadium infekcji HIV, ma dość gwałtowny rozwój, gdyż system odpornościowy jest już tak zniszczony przez wirusa, że organizm pozostaje całkowicie bezbronny przed atakami różnych chorób. Do typowych objawów towarzyszących AIDS należy zaliczyć: zapalenie płuc, gruźlicę, opryszczkę, półpasiec, mięsak Kaposiego (złośliwy nowotwór), zespół otępienny, ponadto duszności, ciężkie biegunki, nudności, bóle głowy, zaburzenia pamięci i uwagi, gwałtowne wahania nastroju, spadek masy ciała aż do ogólnoustrojowego wyniszczenia. 

Pamiętaj: Można się uchronić od tego etapu, będąc pod opieką lekarza i przyjmując odpowiednie leki.

Ważne, aby dostosować przekazywane informacje do wieku i wiedzy odbiorców. Oczywisty wydaje się fakt, że nie możemy w taki sam sposób rozmawiać na temat AIDS z uczniami klasy II i uczniami klasy VII, osoby te są na zupełnie innym poziomie oraz posiadają różne możliwości percepcyjne i rozwojowe.

Badania 

Jedynym sposobem potwierdzenia bądź wykluczenia zakażenia jest wykonanie testu wykrywającego przeciwciała anty-H...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Głos Pedagogiczny"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy