Każdy rodzic, walcząc o szczęście i zaspokojenie najważniejszych potrzeb swojego dziecka, odgrywa rolę wymagającego partnera w edukacji. Nauczyciel, do którego klasy trafia wychowanek, bywa dziś często postrzegany w nie do końca przychylnym świetle. Narażony jest na ocenę i krytykę nie tylko ze strony rodziny, ale także społeczeństwa. Jednak wzajemne zaufanie buduje się wyłącznie dzięki otwartości i wspólnemu zaangażowaniu.
Dział: Pomoc pedagogiczno-psychologiczna
Przemoc relacyjna stanowi szczególną formę agresji rówieśniczej, która ma na celu wyrządzenie krzywdy poprzez naruszenie relacji społecznych, statusu lub reputacji ofiary (Buchanan, Tran, 2006). W przeciwieństwie do przemocy fizycznej, przemoc relacyjna opiera się na wykluczeniu społecznym, rozprzestrzenianiu plotek oraz manipulowaniu przyjaźniami i sojuszami między rówieśnikami. Zjawisko to jest szczególnie istotne w kontekście szkolnym, gdzie relacje rówieśnicze odgrywają kluczową rolę w rozwoju społecznym i emocjonalnym uczniów, zwłaszcza dziewcząt.
W przestrzeni szkolnych korytarzy i klas, gdzie nieporozumienia, rozbieżności zdań, dysharmonia w działaniu i spory są na porządku dziennym, wynurza się prominentna forma pomocy w rozwiązywaniu konfliktów: mediacje rówieśnicze, czyli lekcje na całe życie. W niniejszym artykule przyjrzymy się, jak ta metoda odmienia perspektywę dzieci i młodzieży, ucząc ich empatii, odpowiedzialności i skutecznej komunikacji, a także rozważymy jej rolę w budowaniu bezpieczeństwa i pozytywnego klimatu szkoły. Uświadomimy sobie celowość i korzyści płynące z implementacji programów mediacji rówieśniczych, jak i zwrócimy uwagę na słabsze strony oraz wyzwania, na które szkoła powinna się przygotować.
W końcu. Po wielu latach starań różnych organizacji pozarządowych i środowisk edukacyjnych stało się to, na co tak wielu nauczycieli i rodziców czekało. 28 maja 2025 r. – wcześniej niż zazwyczaj – Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2025/2026. Po raz pierwszy na krótkiej liście priorytetowych zadań i obszarów, na których koncentruje się działanie szkół, przedszkoli i placówek oświatowych w danym roku szkolnym znalazła swoje miejsce – z imienia i nazwiska – higiena cyfrowa.
Zaburzenia depresyjne mogą dotyczyć każdego, bez względu na wiek. Jednakże, mimo dużego rozwoju naukowego w kwestii diagnozowania i leczenia depresji u osób dorosłych, przez długi czas nie było jasnego stanowiska odnośnie do występowania tych zaburzeń u dzieci. Wiele wskazuje na to, że często depresja u dzieci była mylnie diagnozowana jako inne problemy natury psychicznej, takie jak ADHD, nadpobudliwość czy też zaburzenia lękowe.
Budowanie odporności psychicznej uczniów to jedno z kluczowych zadań współczesnej szkoły, szczególnie w kontekście rosnącej liczby kryzysów emocjonalnych wśród dzieci i młodzieży. Szkoła odgrywa kluczową rolę w profilaktyce kryzysów emocjonalnych, ponieważ jest środowiskiem, w którym dzieci i młodzież spędzają znaczną część swojego życia. To tutaj kształtują się relacje rówieśnicze, poczucie własnej wartości, postawy i nawyki radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
Współczesne problemy dzieci i młodzieży wynikające często z braku krytycznego podejścia wobec treści publikowanych w mediach społecznościowych czy niskiego poziomu kompetencji emocjonalno-społecznych, jak również ich nie najlepsza kondycja psychiczna i fizyczna stanowią aktualnie na tyle istotny problem, że wśród podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa ogłoszonych w czerwcu przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, aż trzy związane są bezpośrednio z wychowaniem i profilaktyką. Postawy patriotyczne, społeczne i obywatelskie, dbałość o bezpieczeństwo, promocja zdrowego stylu życia, zdrowie psychiczne, profilaktyka przemocy rówieśniczej i uzależnień są głównymi zagadnieniami, wokół których będą koncentrowały się szkolne programy wychowawczo-profilaktyczne w roku szkolnym 2025/2026.
Model hipotezy cechy impulsywności (Bauchaine i wsp.) zakłada, że u podstaw behawioralnej ekspresji objawów ADHD oraz zaburzeń opozycyjno-buntowniczych (ODD) i zaburzeń zachowania (CD) leży ogólny czynnik impulsywności.
Złość, tak jak każda inna emocja, jest naturalna i potrzebna. Informuje nas o tym, że zostały przekroczone nasze granice, że dzieje się coś istotnego, jakaś sytuacja jest dla nas niekorzystna czy niekomfortowa. Złość też nas mobilizuje, dodaje nam energii do działania, które ma pomóc nam zadbać o siebie w różnych niesłużących nam sytuacjach. To ważna i potrzebna emocja! A jednak to ona właśnie, pojawiając się u dzieci i młodzieży, sprawia często dorosłym najwięcej trudności. Dlaczego wzbudza w nas tyle emocji złość u dziecka? Jak możemy wspierać dzieci i młodzież w samoregulacji?
Depresja to choroba mogąca dotknąć osobę w każdym wieku. Występuje ona u 0,4–6% populacji, w tym nawet u 10% dziewcząt, począwszy od okresu pokwitania. Choroba afektywna dwubiegunowa występuje u 1,8% dzieci, a u ok. 20% wszystkich, w tym dorosłych, pacjentów. Szczyt zachorowań przypada na 15.–19. rok życia. Diagnoza depresji nie jest łatwa, jest to wielopostaciowe zjawisko. Według badań, ok. 15–20% osób po 18 roku życia cierpi z powodu objawów depresyjnych.
Współczesna szkoła pełni nie tylko funkcję dydaktyczną, lecz także wychowawczą, odpowiadając za wspieranie rozwoju społeczno-emocjonalnego uczniów. Tradycyjne podejścia dyscyplinujące, oparte na systemach kar i nagród, okazują się często niewystarczające w kontekście budowania trwałych kompetencji interpersonalnych i odpowiedzialności.
W okresie szkolnym następuje u dzieci intensywny rozwój poznawczy, a z nim nabywanie i doskonalenie różnych nowych umiejętności i poszerzanie wiedzy. Szkoła i rodzice często mocno skupiają się na obszarach dotyczących edukacji. Tymczasem jest to też okres bardzo intensywnego rozwoju kompetencji emocjonalnych i społecznych, w którym stopniowo rówieśnicy zaczynają odgrywać w życiu dziecka, a potem nastolatka, coraz większą rolę. Jaką funkcję może pełnić szkoła we wspieraniu uczniów w budowaniu relacji z rówieśnikami?