Jednym z bardzo złożonych problemów, który z roku na rok narasta i przyjmuje różne formy, są uzależnienia wśród dzieci i młodzieży, zarówno te od substancji psychoaktywnych (alkoholu, nikotyny, leków, narkotyków), jak i od nałogowo podejmowanych zachowań/czynności (używania telefonu komórkowego, komputera i gier). Nie na darmo XXI wiek określa się mianem „ery nowych uzależnień”.
Autor: Małgorzata Łoskot
Niemal każdego dnia trafia do szkoły opinia lub orzeczenie – dokument wystawiany dzieciom i młodzieży przez publiczną lub niepubliczną poradnię psychologiczno- -pedagogiczną, w tym poradnię specjalistyczną. Obok informacji postdiagnostycznych są w nim różne zalecenia do pracy z dzieckiem w szkole i w domu, w tym także zalecenie objęcia dziecka odpowiednią do jego potrzeb formą pomocy psychologiczno- -pedagogicznej. Realizacja tego właśnie zalecenia nastręcza najwięcej trudności, o czym świadczą liczne raporty pokontrolne kuratorów oświaty.
Jak co roku, w czasie wakacji resort edukacji wprowadził zmiany w prawie oświatowym. Jedne mają charakter porządkujący, drugie nowatorski. Warto wiedzieć, które z tych zmian odnoszą się do statutowej działalności szkoły, a także mieć świadomość zmian planowanych przez resort edukacji jeszcze w tym roku szkolnym.
Polska oświata wciąż się reformuje. Pojawiają się nowe uregulowania prawne i organizacyjne, za którymi niestety nie wszyscy nadążają. Oto krótki przegląd tego, co z dniem 1 września 2024 r. zacznie obowiązywać w naszych szkołach i placówkach oświatowych na mocy decyzji podjętych przez ministra edukacji narodowej do 5 lipca br. O zmianach wprowadzanych po tym terminie przeczytają Państwo w następnym numerze „Głosu Pedagogicznego”.
Od dwóch lat obowiązują standardy zatrudniania specjalistów w przedszkolach i szkołach. Mimo to wciąż brakuje w tych placówkach pedagogogów i psychologów szkolnych oraz pedagogów specjalnych. A tam, gdzie udało się ich pozyskać, nie zawsze pełnią oni swoją funkcję zgodnie z wymogami prawa oświatowego i posiadanymi kompetencjami. Tym samym dostępność oraz jakość udzielanej dzieciom i młodzieży pomocy psychologiczno-pedagogicznej nadal pozostawia wiele do życzenia. Stąd – kolejny raz – u progu nowego roku szkolnego powracam do tematu, jakim jest planowanie całorocznej pracy tych właśnie specjalistów.
Od piętnastu lat w każdym czerwcowym numerze „Głosu Pedagogicznego” podpowiadam, jak sprawnie i rzetelnie dokonać podsumowania swojej pracy w danym roku szkolnym. Tym razem uczynię to, odpowiadając na pytania, z jakimi najczęściej spotykam się zarówno ze strony doświadczonych, jak i początkujących pedagogów i psychologów szkolnych.
Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim stanowią najliczniejszą grupę dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych. Ich edukacja uregulowana jest przepisami prawa oświatowego. Mimo tego, w szkołach wciąż dochodzi do wielu nieprawidłowości. Stąd konieczność przypomnienia specjalistom szkolnym, pedagogom i psychologom najważniejszych kwestii związanych z kształceniem tej grupy dzieci i młodzieży. Między innymi po to, by mogli służyć nauczycielom przekazem rzetelnej wiedzy merytorycznej, a także stać na straży praw ucznia z niepełnosprawnością, co bywa często bardzo trudne.
Kto odpowiada za indywidualizację pracy z uczniem i dostosowanie do niego wymagań edukacyjnych? Kto opracowuje dla danego ucznia te wymagania – wychowawca klasy, pedagog szkolny czy pedagog specjalny? Czy dostosowanie wymagań edukacyjnych jest obowiązkowe dla każdego ucznia z opinią, czy tylko dla ucznia z orzeczeniem?
W życiu dzieci, podobnie jak w życiu dorosłych, zdarzają się sytuacje powodujące bardzo silny stres i ogromne napięcia emocjonalne. Jeśli w wyniku takich wydarzeń młody człowiek nie potrafi funkcjonować tak, jak czynił to do tej pory, mówimy wówczas o kryzysie psychologicznym. Dlaczego? Bo w miarę narastania sytuacji stresowej zwykłe mechanizmy radzenia sobie nie przynoszą dziecku ulgi, nadal odczuwa ono ekstremalnie silne emocje: lęk, wrogość, bezradność, beznadziejność, poczucie wyobcowania względem siebie, rodziny, grupy rówieśniczej. Na dodatek postrzega tę sytuację jako przekraczającą jego wytrzymałość i niemożliwą do pokonania. W związku z tym cierpi, przeżywa utratę kontroli i bezradność.
W polskiej oświacie mianem ucznia niepełnosprawnego określa się dziecko, które ze względu na stwierdzoną niepełnosprawność wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy, co potwierdzone jest orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym przez zespół orzekający publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej. Do kategorii uczniów niepełnosprawnych zalicza się wyłącznie dzieci i młodzież: niesłyszące, słabosłyszące, niewidome, słabowidzące, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, oraz z niepełnosprawnościami sprzężonymi. I właśnie tej grupie uczniów przysługują określone prawa związane z ich edukacją, również w szkołach ogólnodostępnych.