Obecnie w zasadzie nie ma już dzieci, które nie miałyby jakichś dysfunkcji, zaburzeń czy trudności. Tak twierdzą lekarze, psycholodzy i terapeuci, a wtórują im nauczyciele, wskazując, że nawet 30–40% uczniów w każdej klasie ma jakieś problemy edukacyjne, rozwojowo-zdrowotne, natury emocjonalnej bądź wychowawczej. Z roku na rok zwiększa się więc populacja dzieci i młodzieży potrzebujących pomocy psychologiczno- -pedagogicznej. Aby im takowej udzielić, potrzebna jest – poza wstępną diagnozą szkolną – diagnoza specjalistyczna, wykonana w poradni psychologiczno- -pedagogicznej. I tu pojawiają się trudności. Jakiego rodzaju i jak je przezwyciężyć?
Autor: Małgorzata Łoskot
Drama to jedna z metod pedagogicznych rekomendowanych w pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Jej podstawą jest fikcja, sytuacja wyobrażeniowa, która powstaje, gdy kilka osób we wspólnej przestrzeni przedstawia coś, co nie jest w danym czasie obecne, używając jako środków wyrazu swoich ciał i głosów. A to wymaga od uczestników pełnego, uczuciowego i emocjonalnego zaangażowania w jej przedstawienie. Wczuwanie i przeżywanie mają pomóc w głębszym i bardziej osobistym dotarciu do określonego problemu, a doświadczenie fikcyjne – przekształcić się w doświadczenie rzeczywiste.
Wystawianie ocen z zachowania budzi wśród każdej społeczności szkolnej szczególne emocje. O ile oceny z przedmiotów oparte są na dość dokładnie skodyfikowanych zasadach, które zawierają informację o ocenianych formach aktywności, procentowych skalach punktów czy wadze ocen cząstkowych, o tyle ocenianie zachowania ucznia bardzo często funkcjonuje jak zwyczajny system uznaniowy.
Wpółdziałanie specjalisty z nauczycielem wychowawcą to obowiązek nie tylko ustawowy, lecz także wynikający z etyki wykonywanego zawodu. Wszak to uczeń jest podmiotem oddziaływań wychowawczo-profilaktyczno--terapeutycznych podejmowanych przez wychowawcę oraz pedagoga czy psychologa szkolnego, logopedę, terapeutę pedagogicznego lub doradcę zawodowego. Nic więc dziwnego, że współpraca między nauczycielami wskazywana jest jako kluczowa w realizowaniu statutowych zadań szkoły i stawiana na równi z wiedzą i doświadczeniem zawodowym.
Mama Bolka prosi wychowawcę o opinię na temat funkcjonowania syna w szkole. Tata Helenki potrzebuje opinię o problemach córki w uczeniu się. Kurator sądowy chce opinię o zachowaniu Kuby i jego wynikach w nauce. Opinię o Zosi – potrzebuje dzielnicowy, o Agacie – Miejskie Centrum Pomocy Rodzinie, o Jacku – adwokat jego ojca…
Obowiązkiem szkoły jest zorganizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej każdemu uczniowi, który jej potrzebuje, zarówno ze wskazań określonych przez nauczycieli, jak i zawartych w opinii czy orzeczeniu poradni psychologiczno-pedagogicznej. Na dodatek w postaci odpowiedniej do jego indywidualnych potrzeb edukacyjno-rozwojowych, m.in. w formie zajęć specjalistycznych, prowadzonych przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.
Nauczyciele i uczniowie to reprezentanci dwóch różnych światów, obcujący ze sobą kilka godzin dziennie, przez wiele lat, w układzie narzuconym zewnętrznie przez system oświaty od niepamiętnych czasów. Dzisiaj dzieli ich niemal wszystko: status społeczny, doświadczenie życiowe, zapatrywania i poglądy, zainteresowania, przeżywane trudności i radości, sprawność w posługiwaniu się multimediami, nawet język, jakim się ze sobą komunikują.
Terminologia stosowana na określenie niektórych zajęć prowadzonych z dziećmi i młodzieżą budzi sporo zastrzeżeń prawno-merytorycznyh. Tak jest m.in. z zajęciami specjalistycznymi i zajęciami rewalidacyjnymi. Mimo iż zajęcia te funkcjonują w oświacie od dawna, to właściwe ich rozumienie oraz rozróżnienie nadal sprawia kłopot wielu dyrektorom i nauczycielom ze szkół ogólnodostępnych.
Od wielu lat z nastaniem nowego roku szkolnego wprowadzane są zmiany w aktach prawa oświatowego: zarówno w ustawach zawierających nowe ustalenia, mających charakter normatywny ogólny, doprecyzowujący i porządkujący, jak i w rozporządzeniach MEN zmierzających do wykonania ustawowych zapisów. Te częste zmiany nie sprzyjają niestety kształtowaniu poczucia stabilizacji zawodowej nauczycieli ani usprawnianiu organizacji ich pracy. Tym bardziej gdy ogłaszane są w czasie wakacji, niemal na pięć minut przed pierwszym dzwonkiem szkolnym. Jeśli jednak chce się odpowiedzialnie wykonywać swój zawód, wypada systematycznie aktualizować wiedzę również w tym zakresie, być na bieżąco z obowiązującymi zmianami. W niniejszym artykule podpowiadamy, czego owe zmiany głównie dotyczą i gdzie ich szukać. Natomiast dogłębne ich poznanie należy już do Państwa, zachęcam więc do samodzielnej lektury stosownych artykułów i paragrafów, szczególnie tych, które bezpośrednio dotyczą obszaru Waszej działalności.
Wszystkie działania pedagogów i psychologów szkolnych, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych związane z organizacją i udzielaniem przez nich pomocy psychologiczno-pedagogicznej muszą być dokumentowane zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, a także wypracowanymi w szkole czy placówce procedurami prowadzenia dokumentacji. W niniejszym tekście przypominamy, jak od 1 września 2019 r. czynić to prawidłowo.